اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَصبَح‌َ فُؤادُ أُم‌ِّ مُوسي فارِغاً إِن کادَت لَتُبدِي بِه‌ِ لَو لا أَن رَبَطنا عَلي قَلبِها لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُؤمِنِين‌َ «10»
و صبح کرد قلب مادر موسي فارغا از فکر موسي بيرون نميرفت اگر قلب او را محکم نکرده بوديم بوعده خود هر آينه نزديک بود که ظاهر کند که موسي بچه من است يا بناله يا امهاه يا تفتيش از حال موسي زيرا وعده الهي قلب او را محکم کرد و چشم براه بود که بچه کي باو برميگردد و در چه حالي برميگردد.
تنبيه: بغتة بنظرم آمد حال رباب مادر علي اصغر موقعي که ابي عبد اللّه او را برد بميدان اينکه مادر چشم براه بود که آيا ابي عبد اللّه بچه را سيراب برميگرداند يا تشنه بر ميگردد ولي گمان نميکرد که اينکه بچه را با گلوي دريده برميگرداند دارد عصر عاشورا چون ديدند دو بچه از تشنگي هلاک شدند و نميشود اينها را باين حالت عطش برد براي کوفه دستور داد آب دادند ناگاه ميان زنها حال رباب پريشان شد و صداي ناله او بلند شد عليا عليه زينب در مقام تسليت بر آمد عرض کرد پس از آنکه آب آشاميدم ديدم پستانهايم پر از شير شد.
وَ أَصبَح‌َ فُؤادُ أُم‌ِّ مُوسي در خبر است از حضرت صادق (ع) که فرمود سه روز گذشت و خبري از موسي نرسيد نميدانست فرزندش در کجا است و در چه حالت است آيا هنوز روي درياست
جلد 14 - صفحه 211
يا کسي او را التقاط کرده.
فارِغاً چند تفسير بر اينکه جمله کرده‌اند چون فارغ بمعني خاليست بعضي گفتند خالي بود قلب او از حزن بسبب اطمينان بوعده الهي يعني خيالش راحت بود بعضي گفتند يعني غير از ذکر موسي متوجه شيئي نبود بعضي گفتند فراموش کرده بود وحي الهي و وعده او را لکن مفاد اينکه جمله جواب کلمه:
إِن کادَت لَتُبدِي بِه‌ِ لَو لا أَن رَبَطنا عَلي قَلبِها است و لو امتناعيه است يعني اگر ما بواسطه وحي باو وعده برگشتن باو نداده بوديم قلبش مضطرب بود و نزديک بود اظهار کند ولي چون قلبش محکم بود هيچ گونه اضطرابي نداشت و امر او را ظاهر نکرد و سرش اينست که:
لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُؤمِنِين‌َ ايمان محکم داشت که البته باو برميگردد.