تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالَ الَّذِينَ کَفَرُوا لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّکُمْ عالِمِ الْغَيْبِ لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِکَ وَ لا أَکْبَرُ إِلاَّ فِي کِتابٍ مُبِينٍ «3»
وَ قالَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و گفتند آنانکه کافر شدند از روى انکار يا استهزاء، لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ: نمىآيد قيامت، قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّکُمْ: بگو اى پيغمبر به ايشان نه چنين است که مىگوئيد بلکه سوگند به پروردگار من که بزودى بيايد شما را قيامت، عالِمِ الْغَيْبِ: آن پروردگارى که داننده پوشيدهها است، لا يَعْزُبُ عَنْهُ: دور نشود و پوشيده نگردد از علم او، مِثْقالُ ذَرَّةٍ: همسنگ مورچه خرد يا به وزن ذرهاى از ذرات، فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ: در آسمانها و نه در زمين، وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِکَ: و نيست کوچکتر از مثقال ذره، وَ لا أَکْبَرُ: و نه بزرگتر از آن، إِلَّا فِي کِتابٍ مُبِينٍ: مگر آنکه مکتوب است در کتابى روشن و آشکارا، يعنى لوح محفوظ که جميع کائنات در آن ثبت است تا ملائکه بر آن مطلع شوند؛ اين لطف است بر ايشان. در کشّاف گفته «1». وجه ارتباط و مناسبت اين صفات به اتيان قيات آنست که قيام ساعت از مشاهير غيوب است، و ادخل در خفيه و اسرع به قلب و انفذ در آن در حين استماع اينکه او سبحانه عالم الغيب است، پس چون حق تعالى به اسم خود قسم ياد فرموده بر اثبات قيام ساعت و وقوع آن لا محاله واقع شود، بعد از آن وصف خود فرمود به آنکه عالم
«1» تفسير کشاف، چاپ مصر، ج 3، ص 251.
جلد 10 - صفحه 507
الغيوب است و هيچ چيز از مخفيات از او فوت نمىشود و مندرج شد در تحت آن احاطه علم او به قيام ساعت.