تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى وَ عِيسى وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (84)
ترجمه
بگو ايمان آورديم بخدا و آنچه فرستاده شد بر ما و آنچه فرستاده شد بر ابراهيم و اسمعيل و اسحق و يعقوب و اولاد او و آنچه داده شد بموسى و عيسى و پيغمبران از جانب پروردگارشان فرق نميگذاريم ميان هيچ يک از آنها و ما مر او را منقادانيم.
تفسير
بعد از آنکه انبياء عظام اقرار بعهد مودت با پيغمبر اکرم از طرف خود و امم خود نمودند در مقابل حضرت ختمى مرتبت هم مأمور شد که از طرف خود و امت خود اظهار مودت و ربط معنوى را فرموده اعتراف و اداء شهادت نمايد بر آنچه از طرف خداوند بانبياء عظام نازل شده است که همه حق است و ضمنا تصديق و اظهار ايمان نمايد بتمام آن ذوات مقدسه که همه مظاهر الهى و مروجين توحيد و وسائط فيض و طالب يک مقصد و مايل بيک مقصودند و مبعوث بيک غرض و نتيجه‌اند و فرقى در اينجهت بين آنها نيست نهايت آنکه بر حسب مراتب و درجات کماليه خودشان ما بين آنها فاضل و افضل و کامل و اکمل و داراى شريعت و کتاب و سمت رسالت بر عامه خلق يا خصوص قبيله و حومه خودشان متصور و واقع است و چون يگانه مقصد اصلى توحيد و معرفت خداوند است از حضرت ابراهيم عليه السلام که يکه تاز اين ميدان و پيشرو اين مقصد و متبوع حضرت ختمى مرتبت و نزديکترين انبياء الو العزم بآنحضرت وجد امجد اوست شروع شده و پس از او بمناسبت آنکه يگانه عالم وجود از نسل حضرت اسمعيل است نام آن بزرگوار برده شده و پس از او نام حضرت اسحق که برادر او و پيغمبر عظيم الشأن است ذکر گرديده و بعدا حضرت يعقوب که اسرائيل يعنى عبد اللّه لقب داشته و سر سلسله انبياء بنى اسرائيل است ياد شده و پس از آن اسباط که دوازده قبيله بنى اسرائيل و از نسل دوازده پسران آن حضرتند بنحو اجمال ذکر شده چون اکثر انبيا در بين آنها بودند و از آن ميان دو پيغمبر الوا العزم حضرت موسى و حضرت عيسى براى مزيد اهتمام مخصوص بذکر شده‌اند و اخيرا تصريح شده بايمان بتمام کتب سماوى و تمام پيغمبران صاحب کتاب مانند آنانکه نامبرده شدند و غير آنها مانند شيث و ادريس و داود و حيقوق و شعيا و هر پيغمبر صاحب کتاب و شريعتى که ما فرق نميگذاريم ميان آنها بتصديق بعضى و تکذيب بعضى چنانچه
جلد 1 صفحه 451
يهود و نصارى فرق گذارده‌اند و ما منقاديم نسبت بخداوند و مخلصيم در عبادت او و تابعيم آنچه را فرستاده است بتوسط انبياء براى هدايت خلق حقير عرض ميکنم اين در واقع عهديست که خداوند از پيغمبر (ص) گرفته و آنحضرت قبول نموده است از طرف خود و امتش پس اگر در مقام تخلف و عصيان برآئى به بين چه اندازه بى وفائى با پيغمبر (ص) و اهل بيت اطهارش نمودى با آنکه آنها چه اندازه وفادارى با ما نمودند و از همه چيز براى خاطر ما گذشتند آيا سزاوار است ما آنها را نزد خداوند شرمنده نمائيم و خودمان را از ربقه اطاعت آنها خارج کنيم.