تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ (85)
ترجمه
و کسى که بجويد غير از اسلام دينى را پس هرگز قبول نميشود از او و او در آخرت از زيانکاران است..
تفسير
بعد از آنکه معلوم شد اسلام انقياد است نسبت بتوحيد خداوند و احکام او و دين فطريست معلوم ميشود که هر کس مايل و منتحل بدين ديگرى شود اجرى براى او نيست بعلاوه زيان کار و مغبون است در آخرت که خود را از نعيم الهى محروم و بعذاب ابدى گرفتار نموده است و فطرت سليمه خود را ابطال کرده و بنظر حقير در دنيا و آخرت متضرر و زيانکار است نهايت آنکه در آخرت ملتفت حال خود ميشود و از زيان خود با خبر ميگردد و باين مناسبت اختصاص بآخرت داده شده است چون آنجا دار حسرت و ندامت است و اينجا دار غفلت و جهالت و از اينجا ممکن است استفاده شود که اسلام با ايمان حقيقة مرادف است و هر دو بمعنى اعتقاد قلبى و انقياد فطرى است نسبت بذات احديت و احکام او و کسى که قائل بولايت ائمه اطهار نباشد مسلمان نيست واقعا اگرچه در ظاهر بعضى احکام اسلام از قبيل طهارت ظاهرى و حفظ مال و جواز مواصلت بر او مرتب باشد براى مراعات مصالحى از قبيل مدارات و حفظ اصول و اغماض از فروع و غيرها و اللّه اعلم.