تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى‌ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ کِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً لِکُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ «9» بعد از ذکر انکار کفار به بعث و قيامت، برهان آن را اشاره فرمايد: جلد 10 - صفحه 510 أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى‌ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ‌: آيا نمى‌بينند و نمى‌نگرند کفار بسوى آنچه در پيش ايشان است، وَ ما خَلْفَهُمْ‌: و آنچه از پس ايشان است، مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ‌: از آسمان و زمين، يعنى آسمان و زمين فرو گرفته پس و پيش ايشان را و ايشان محبوس و محصورند در ميان اين هر دو، و چون نمى‌توانند که از اقطار آن بيرون روند تا از عذاب برهند، إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ‌: اگر خواهيم فرو بريم ايشان را به زمين، أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ‌: يا فرو افکنيم بر ايشان، کِسَفاً مِنَ السَّماءِ: قطعه‌اى از آسمان را به جهت تکذيب ايشان آيات ما را چنانچه با قارون و اصحاب ايکة بجا آورديم. خلاصه معنى آنکه: آيا اهل انکار کورند و نمى‌بينند آسمان و زمين را که احاطه ايشان نموده، و تفکر نمى‌کنند ايشان اشدّ خلقند يا آسمان و زمين، و چون بديهه عقل حاکم است که آسمان و زمين که مخلوق ما باشد، اشدّ خلق است از ايشان، پس چگونه قادر بر احياى ايشان نباشيم. و اگر ما خواهيم، ايشان را به زمين فرو بريم يا آسمان را بر سر ايشان فرو آريم به جهت تکذيب و انکار ايشان به آيات بعد از ظهور بينات. إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً: بدرستى که در نظر کردن به آسمان و زمين و تفکّر در آن، يا در تأمل در اقتدار بر خسف و اسقاط، هر آينه دلالتى و عبرتى است، لِکُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ‌: مر هر بنده رجوع کننده را به حق، چه ايشانند که بسيار تفکر و تدبر مى‌کنند در دلايل قدرت و غرائب حکمت حضرت عزت، نه اهل عناد و انکار به قدرت پروردگار.