اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَوم‌َ لا يَنفَع‌ُ مال‌ٌ وَ لا بَنُون‌َ (88) إِلاّ مَن أَتَي اللّه‌َ بِقَلب‌ٍ سَلِيم‌ٍ (89)
روزي که نفع نمي‌بخشد به احدي مال و اولاد مگر کسي که بيايد در پيشگاه احديت با قلب سالم.
اما مال در خبر دارد
«يؤتي بصاحب المال فيقول من اينکه اکتسبت»
اگر از راه حرام بدست آورده
«يؤمر به الي النار»
و اگر از طريق حلال بوده سؤال دوم ميشود
«فيقول فيما انفقت»
اگر انفاق در مصارف حرام کرده
«فيؤمر به الي النار»
و اگر در طريق حلال مصرف شده سؤال سوم ميشود که شکر آن را بجا آوردي يا کفران کردي بعد حضرت ميفرمايد
«فلا يزال يسئل عنه»
مثل اينکه اداء حقوق آن را کرده‌اي و غير اينکه بلي مالي که از ممر حلال بدست آورد و به مصارف عبادات ماليه برساند مثل صله رحم دستگيري از فقراء و عجزه و مصرف حج و زيارت و ساير عبادات ماليه صرف شده باشد هر درهم او چندين هزار عوض دارد مَثَل‌ُ الَّذِين‌َ يُنفِقُون‌َ أَموالَهُم فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ کَمَثَل‌ِ حَبَّةٍ أَنبَتَت سَبع‌َ سَنابِل‌َ فِي کُل‌ِّ سُنبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللّه‌ُ يُضاعِف‌ُ لِمَن يَشاءُ» (بقره آيه 263) و اما اولاد که ميفرمايد:
(يَوم‌َ لا يَنفَع‌ُ مال‌ٌ وَ لا بَنُون‌َ) از باب مثال است و الا نه پدر و نه مادر و نه عشيره و نه قبيله و نه رفيق و نه زن و نه شوهر فريادرس باشند وَ لا تَکسِب‌ُ کُل‌ُّ نَفس‌ٍ إِلّا عَلَيها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخري (انعام آيه 164) چه بسا اشخاصي که اولاد آنها در بهشت و پدران در جهنم مثل محمّد بن- ابي بکر و بسا بالعکس مثل نوح و کنعان چه بسا زنها در بهشت و شوهرها در جهنم مثل زن فرعون آسيه که گفت رَب‌ِّ ابن‌ِ لِي عِندَک‌َ بَيتاً فِي الجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِن فِرعَون‌َ وَ عَمَلِه‌ِ (تحريم آيه 11) و مثل اسماء بنت عميس و بسا بالعکس مثل امرأة نوح و امرأة لوط و زوجتين رسول اللّه و بنت اشعث و ام الفضل، بلي اولاد صالح اگر پدر با ايمان باشد براي او خيرات و مبرات و اداء حقوق او کنند بلکه هر عمل صالحي بجا آورند نفعش باو ميرسد.
(إِلّا مَن أَتَي اللّه‌َ بِقَلب‌ٍ سَلِيم‌ٍ) قلب سليم مقابل قلب مريض است که ميفرمايد:
فِي قُلُوبِهِم مَرَض‌ٌ (بقره آيه 10) سالم باشد از عقائد فاسده و اخلاق رذيله و اعمال سيئه
جلد 14 - صفحه 50
که تمام اينها امراض قلبيه است اگر قابل معالجه باشد و معالجه کند سليم ميشود و اگر از قابليت افتاده قلب مريض ميگردد.