تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) کَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ (105) إِذْ قالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَ لا تَتَّقُونَ (106) إِنِّي لَکُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ (107) فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ (108) وَ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلى‌ رَبِّ الْعالَمِينَ (109) فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ (110) قالُوا أَ نُؤْمِنُ لَکَ وَ اتَّبَعَکَ الْأَرْذَلُونَ (111) قالَ وَ ما عِلْمِي بِما کانُوا يَعْمَلُونَ (112) إِنْ حِسابُهُمْ إِلاَّ عَلى‌ رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ (113) وَ ما أَنَا بِطارِدِ الْمُؤْمِنِينَ (114) إِنْ أَنَا إِلاَّ نَذِيرٌ مُبِينٌ (115) قالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يا نُوحُ لَتَکُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ (116) قالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِي کَذَّبُونِ (117) فَافْتَحْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُمْ فَتْحاً وَ نَجِّنِي وَ مَنْ مَعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (118) فَأَنْجَيْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِي الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ (119) ثُمَّ أَغْرَقْنا بَعْدُ الْباقِينَ (120) إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً وَ ما کانَ أَکْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (121) وَ إِنَّ رَبَّکَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ (122) ترجمه‌ تکذيب کردند قوم نوح پيمبران را هنگاميکه گفت بآنها برادرشان نوح آيا نمى‌پرهيزيد همانا من براى شما پيمبرى امينم‌ پس بترسيد جلد 4 صفحه 116 از خدا و فرمان بريد مرا و نميخواهم از شما بر آن مزدى نيست مزدم مگر بر پروردگار جهانيان‌ پس بترسيد از خدا و اطاعت کنيد مرا گفتند آيا ايمان بياوريم بتو با آنکه پيروى کردند از تو فرومايگان‌ گفت و نيست مرا علم بآنچه که ميکنند نيست حسابشان مگر بر پروردگارم اگر ادراک ميکنيد و نيستم من دور کننده از خود گروندگان را نيستم من مگر بيم دهنده‌ئى آشکار گفتند هر آينه اگر باز نه ايستادى اى نوح البته خواهى بود از سنگسار شدگان‌ گفت پروردگارا بدرستيکه قوم من تکذيب کردند مرا پس حکم کن ميان من و ميان آنها حکم کردنى و نجات ده مرا و هر که با من است از گروندگان‌ پس نجات داديم او را و هر که با او بود در کشتى مجهّز پس غرق کرديم بعد از آن بازماندگانرا همانا در اين هر آينه آيتى است و نبودند بيشترشان گروند گان‌ و همانا پروردگار تو هر آينه او است تواناى مهربان. تفسير خداوند متعال بعد از ذکر شمّه‌ئى از احوال حضرت ابراهيم مختصرى از قصّه حضرت نوح را براى تسليت خاطر پيغمبر اکرم و تذکّر اهل عالم ذکر فرموده با آنکه شرح آن در سور سابقه گوشزد شده و آن از اين قرار است که قبيله حضرت نوح جماعتى بودند که پيغمبران خدا را تکذيب نمودند چون آنحضرت را تکذيب کردند و تکذيب يک پيغمبر تکذيب تمام انبياء است چون همه از طرف يک خدا و براى يک مقصد آمده‌اند و همه مصدّق يکديگرند علاوه بر آنکه در اکمال از امام باقر عليه السّلام نقل نموده که آنحضرت مبعوث بر قومى شد که آنها تکذيب نموده بودند پيغمبرانى را که بين او و حضرت آدم بودند و باين سبب خدا فرموده کذّبت قوم نوح المرسلين يعنى کسانيکه بين او و آدم عليه السّلام بودند و اين تکذيب وقتى بود که يکنفر از اهل قبيله آنها که حضرت نوح بود و معمولا در عرب کسيرا که از قبيله‌ئى باشد برادر آنها ميخوانند بآنها فرمود آيا از خدا نميترسيد و دست از پرستش غير او برنميداريد من از طرف خدا مبعوث برسالت براى شما شدم و همه ميدانيد سابقه امانت و درستکارى مرا پس از خدا بترسيد و اطاعت کنيد مرا در پرستش خدا و امتثال احکامش و من از شما مزدى بر اداء رسالت و ابلاغ احکام او که بر وفق مصلحت شما است نميخواهم‌ جلد 4 صفحه 117 مزد من با خدا است و آنرا در آخرت يا در دنيا و آخرت خواهد داد پس از خدا بترسيد و اطاعت کنيد مرا و تکرار اين جمله براى افاده اينمعنى است که امانت و درستکارى من کافى است براى ترسيدن از خدا و اطاعت من و اينکه مزد هم نميخواهم موجب زائدى است براى آن که معلوم ميشود طمعى بمال شما ندارم و براى رضاى خدا کار ميکنم و به بيان ديگر مقتضى براى وجوب اطاعت موجود بود حال معلوم شد که مانع هم مفقود است که چيزى از شما نميخواهند و عذرى براى ترک اطاعت نداريد پس اطاعت کنيد و آنها در جواب گفتند آيا ما بتو ايمان بياوريم با آنکه يک عدّه مردم پست و رذل و فرومايه براى طمع بجاه و مال از روى جهالت و نادانى پيروى از تو نمودند ما هم اگر ايمان بتو آوريم در رديف آنها قرار خواهيم گرفت حضرت در جواب فرمود من از باطن آنها خبر ندارم که بدانم بچه غرض و قصد بمن ايمان آورده‌اند من مأمور بظاهرم حساب باطن آنها فقط بر عهده خدا است که عالم السرّو الخفيّات است و هر کس را بر طبق نيّت و قصدش پاداش ميدهد شما هم اگر ادراک و شعور داشته باشيد ميدانيد من راست ميگويم و اگر شما از شرکت در مسلک و مرام با آنها عار داريد من از پيغمبرى آنها عار ندارم و موظّف نيستم آنها را از خود طرد نمايم و ايمانشانرا نپذيرم بلکه بايد همه را بيک منوال از خدا بترسانم و ارشاد بمعارف و احکام او نمايم قوم چنانچه رسم جهّال است که وقتى از جواب عاجز شوند بشتم و رجم ميپردازند گفتند اى نوح اگر دست از کارت بر ندارى تو را سنگسار ميکنيم يا بتو ناسزا و بد ميگوئيم و حضرت نوح آنها را نفرين کرد و از خدا خواست که حکم فرمايد ميان او و آنها بنزول عذاب و نجات دهد او و پيروانش را از آن بليّه و شرّ قوم براى آنکه از تکذيب آنها ملول و از ايمانشان مأيوس شده بود و خداوند دعاى او را مستجاب فرمود بنزول طوفان و نجات داد او و پيروانش را بوسيله کشتى که قبلا ساخته و پرداخته شده بود چنانچه قمّى از امام باقر عليه السّلام نقل نموده در معناى مشحون و تفسير آن بمجهّز ولى مفسّرين بپر و مملوّ از انسان و حيوانات و ترجمه نموده‌اند و خداوند بعد از نجات ايشان بقيه قوم را که بيرون از کشتى بودند غرق فرمود و تفصيل اين وقايع در سور سابقه ذکر شده است و در جلد 4 صفحه 118 اينجا براى آنکه اين مقدار از قصّه آنحضرت متواتر و مشهور بوده و اين خود آيت و دليل مستقلّى است بر قدرت و قهر و غلبه خداوند و اولياء او بر اعداء و سرکشان در ضمن قصص انبياء تذکر داده شده تا موجب عبرت شود ولى در هر عصر و زمان اکثريّت با جهّال و کفّار وفّاق بوده و هست و نبايد اولياء خدا از اين باب ملول و دلتنگ باشند و تکرار اين جملات اخيره بعد از ذکر قصص سابقه و لاحقه براى قوّت قلب و تسليت خاطر پيغمبر اکرم است از ايمان نياوردن اقوامش با تصريح بعزيز بودن خداوند براى اشاره بغلبه دادن اولياء خود را بر اعداء و رحيم بودنش که تعجيل در عقوبت و انتقام نميفرمايد چنانچه گذشت.