تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) کَذَّبَتْ عادٌ الْمُرْسَلِينَ (123) إِذْ قالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَ لا تَتَّقُونَ (124) إِنِّي لَکُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ (125) فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ (126) وَ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلى‌ رَبِّ الْعالَمِينَ (127) أَ تَبْنُونَ بِکُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ (128) وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّکُمْ تَخْلُدُونَ (129) وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ (130) فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ (131) وَ اتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّکُمْ بِما تَعْلَمُونَ (132) أَمَدَّکُمْ بِأَنْعامٍ وَ بَنِينَ (133) وَ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ (134) إِنِّي أَخافُ عَلَيْکُمْ عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ (135) قالُوا سَواءٌ عَلَيْنا أَ وَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَکُنْ مِنَ الْواعِظِينَ (136) إِنْ هذا إِلاَّ خُلُقُ الْأَوَّلِينَ (137) وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ (138) فَکَذَّبُوهُ فَأَهْلَکْناهُمْ إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً وَ ما کانَ أَکْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (139) وَ إِنَّ رَبَّکَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ (140) ترجمه‌ تکذيب کردند عاد فرستادگان را هنگاميکه گفت بآنها برادرشان هود آيا نمى‌پرهيزيد همانا من براى شما پيمبرى امينم‌ پس بترسيد از خدا و فرمان بريد مرا و نميخواهم از شما بر آن هيچ مزدى نيست مزد من مگر بر پروردگار جهانيان‌ آيا بنا ميکنيد بهر جاى بلند علامتى که بازى کنيد و فرا ميگيريد قصرهاى محکم را شايد که جاويد بمانيد و چون حمله ميکنيد حمله ميکنيد ستمکاران‌ پس بترسيد از خدا و اطاعت کنيد از من‌ و بترسيد از آنکه مدد نمود شما را بآنچه ميدانيد مدد نمود شما را بچهارپايان و پسران‌ و بوستانها و چشمه‌ها همانا من ميترسم بر شما از عذاب روزى بزرگ‌ گفتند يکسان است بر ما پند دهى يا نباشى از پند دهندگان نيست‌ اين مگر عادت پيشينيان‌ و نباشيم ما عذاب کرده شدگان‌ پس تکذيب کردند او را پس هلاک کرديمشان همانا در اين هر آينه آيتى است و نباشند جلد 4 صفحه 119 بيشترشان مؤمنان‌ و همانا پروردگار تو او است تواناى مهربان. تفسير قبيله عاد که بنام سر سلسله خودشان معروف شده بودند پيغمبران را تکذيب نمودند وقتى که حضرت هود که از همان قبيله بود و برادر خوانده شده بآنها گفت آيا از خدا نميترسيد بتقريبى که در بدو قصّه حضرت نوح گذشت همانا من پيغمبر خدايم براى شما و مشهور بامانت و درستى نزد شما و خيانت در وحى الهى نمى‌کنم پس از خدا بترسيد و اطاعت کنيد مرا که اطاعت من اطاعت خدا است و مزدى هم بر اداء رسالت از شما نمى‌خواهم دستمزد من با خدا است و او بنحو او فى و اکمل خواهد داد و از چند چيز آنها را نهى فرمود بطور سؤال که آيا در هر مکان مرتفعى برجى بنا ميکنيد براى تماشا و لهو و لعب و استهزاء عابرين و اطلاع بر نواميس مردم و بعضى آيه را بمعناى علم و نشانه راه گرفته‌اند و عبث بودن آنرا باستغناء از آن و اهتداء بنجوم و ستاره‌ها دانسته‌اند و ظاهرا عبث نباشد چون اهتداء بآن اسهل است و اختيار ميکنيد براى خودتان قصور و ساختمانهاى محکم را باميد آنکه در دنيا مخلّد و جاويد خواهيد بود و چون دست بشمشير و تازيانه ميکنيد براى حمله بکسى اين کار را بدون ملاحظه و فکر در عاقبت آن و بدون قصد تأديب و تربيت و مجوّز شرعى و عرفى جابرانه انجام ميدهيد و اين اعمال و اين ابنيه باين اغراض و آمال مرضى خدا نيست پس بترسيد از خدا و اطاعت کنيد مرا در ترک اين امور از پيغمبر صلى اللّه عليه و اله و سلّم روايت شده که هر بنائيکه بنا شود وبال است براى صاحبش روز قيامت مگر بمقدار ضرورت و احتياج مبرم و فرمود منکه ميگويم از خدا بترسيد براى آنستکه خداوند ولىّ نعمت شما است و شکر نعمت بطاعت است که موجب مزيد نعمت ميگردد و کفرانش بمعصيت است که موجب قطع آن خواهد بود و شما ميدانيد نعمتهائى را که خداوند براى کمک شما در زندگى مرتّبا انعام و امداد بشما فرموده از قبيل شتر و گاو و گوسفند و پسران کار آمد و باغها و چشمه‌ها که امور شما بوسيله آنها اداره ميشود و باز اگر شما بعقايد و اعمال سابقه خودتان ادامه دهيد من ميترسم بر شما از عذاب خدا در روزى که بزرگ است گرفتارى آنروز در دنيا يا آخرت‌ جلد 4 صفحه 120 و آنها با کمال بى‌شر مى‌گفتند ما از اعمال خودمان دست برنميداريم بحال ما تفاوتى ندارد وعظ کنى براى ما يا نکنى اين خلق و دأب و عادت که ما داريم همان رويّه و عادت و خلق پيشينيان ما است و ما دست از مسلک آباء و اجدادمان برنمى‌داريم و هيچوقت بر ما عذاب نازل نشده و نخواهد شد و بعضى خلق بفتح خاء قرائت نموده‌اند يعنى اين سخنان تو نيست مگر دروغ مدّعيان نبوّت که پيش از اينها آمدند و گفتند و در هر حال آنها تکذيب کردند پيغمبر خدا را و مستحق عذاب شدند و خداوند آنها را بباد تند سختى هلاک فرمود که شرح آن در سور سابقه گذشت و در لاحقه بيايد انشاء اللّه تعالى و اخيرا خداوند چند جمله را که در ذيل احوال انبياء سابق الذّکر براى تسليت خاطر پيغمبر خاتم و تذکّر و تنبّه خلق ذکر فرموده بود و بيان شد براى تأکيد و تقرير و تعقّب هر قصّه‌ئى بغرض مطلوب و توسّل بهر وسيله‌ئى براى هدف منظور تکرار فرموده است و مفاد آن تفاوتى ندارد.