1- همهى انبيا داراى هدفى واحد هستند، لذا تکذيب يک پيامبر بهمنزله تکذيب همهى پيامبران است. «کَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ» (قوم نوح تنها حضرت نوح را تکذيب کردند، ولى قرآن مىفرمايد: «الْمُرْسَلِينَ» يعنى تمام انبيا)
2- قبيلهها و امّتها را با نام رهبران و شخصيّتهاى آنان مىشناسند. «قَوْمُ نُوحٍ»
3- قبل از نوح، پيامبران متعدّدى بودهاند. «الْمُرْسَلِينَ»
4- در تبليغ دين، از عواطف استفاده کنيد. «أَخُوهُمْ»
5- اخلاق و رفتار انبيا با مردم زمان خود، برادرانه بوده است. «أَخُوهُمْ»
6- اطّلاع از فرهنگ، زبان، آداب، رسوم و نقاط ضعف و قوّت مردم، براى مبلّغ ضرورى است. «أَخُوهُمْ» کسى که برادر مردم است، از افکار، آداب ونقاط ضعف وقوّت آنان آگاه است.
7- يکى از وظايف برادرى دينى، ارشاد برادران ديگر است. أَخُوهُمْ ... أَ لا تَتَّقُونَ
8- با سؤال، وجدانها را بيدار کنيد. «أَ لا تَتَّقُونَ»
9- پذيرفتن دعوت انبيا و اطاعت از آنان، روحيّهى تقوا لازم دارد. «أَ لا تَتَّقُونَ»
10- نبوّت، به نفع بشريّت وبراى نجات انسانهاست. «إِنِّي لَکُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»
11- امين بودن وحسنسابقه ودلسوزى، شرط نفوذ کلام است. «لَکُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»
12- شرط اصلى در فرستاده و حامل پيام، امين بودن است. «رَسُولٌ أَمِينٌ»
13- بيان کمالات خود، در مواردى لازم است. «إِنِّي لَکُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ»
14- ديندارى، از اطاعت از رهبرى الهى جدا نيست. «فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ» آرى تبلور تقوا در پيروى از انبياست.
15- دعوت به خود، براى احياى فرمان خدا مانعى ندارد. «أَطِيعُونِ» در کنار «فَاتَّقُوا اللَّهَ» آمده است.
16- مبلّغ دينى نبايد از مردم توقّع مادّى داشته باشد و از آنان چيزى درخواست کند. (اخلاص، شرط نفوذ کلام است). «ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ»
17- کسى که بر خدا توکّل کند، مىتواند از مردم بىنياز باشد. ما أَسْئَلُکُمْ ... إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلى
جلد 6 - صفحه 342
رَبِّ الْعالَمِينَ
18- خداوند پاداش مبلّغان دينى را برخود لازمکرده است. إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلى رَبِ ...
19- رهبر دينى نبايد در موضع تهمت دنياپرستى باشد. «وَ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ»
20- راههاى بهانه را ببنديد و کارهاى معنوى را به نيّت اجر و مزد مادّى انجام ندهيد. «ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ» در سورهى قلم آيه 46 نيز مىخوانيم: «أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ»
21- ايمان به خدا و تقواى الهى، زمينهى ايمان به رسول و اطاعت از اوست.
«فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ»
22- در مسير تربيت و تکامل، تکرار لازم است. (در اين چند آيه، چند بار فرمان تقوا صادر شده است) فَاتَّقُوا اللَّهَ ...
23- اشرافىگرى مىتواند مانع ايمان آوردن باشد. زيرا مؤمنين در نظر مستکبران، اراذل و فرومايگان هستند. «وَ اتَّبَعَکَ الْأَرْذَلُونَ»
24- بيشتر ياران انبيا، فقرا و گمنامان بودند. «وَ اتَّبَعَکَ الْأَرْذَلُونَ»
25- حرف حقّ و مکتب حقّ را نبايد به خاطر طرفداران گمنام آن تحقير کرد. «وَ اتَّبَعَکَ الْأَرْذَلُونَ»
26- تعاليم انبيا، تبعيضهاى غلط اجتماعى را از بين مىبرد. «وَ اتَّبَعَکَ الْأَرْذَلُونَ»