اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ تَتَّخِذُون‌َ مَصانِع‌َ لَعَلَّکُم تَخلُدُون‌َ (129)
و اتخاذ ميکنيد بناهايي به اميد و خيال اينکه هميشه در آنها سکونت پيدا ميکنيد.
از امير المؤمنين است فرمود:
«لدو للموت و ابنوا للخراب»
انسان از همان ساعت که متولد ميشود رو به مرگ مي‌رود. هر چه از عمر بگذرد به مرگ نزديکتر ميشود و بناء از همان روزي که ساخته ميشود رو بخرابي مي‌رود. هر چه بگذرد به خرابي نزديکتر ميشود مخصوصا امروز چه بناهاي محکم از سيمان و آجر و تير آهن و سنگ ساختمان ميکنند گويا هزار سال در دنيا زيست ميکنند که اينکه عمارات براي آنها باقي بمانند اگر بگويي که اينها براي فرزندان و اعقاب خود ساختمان ميکنند مي‌گوييم بدانيد که در اعقاب شما اينکه عمارات دمده ميشود و طرز مد آن روز ساختمان ميکنند چنانچه عماراتي که پدران شما ساخته‌اند در هم ميکوبيد و بمد امروز بناء ميکنيد اگر عقل و شعور داشتيم براي سراي باقي ساختمان ميکرديم چنانچه در خبر است که ملائکه هستند براي مؤمنين هر چه عبادت کنند در بهشت براي آنها ساختمان ميکنند ما دنيا را آباد ميکنيم و آخرت را خراب عوض اينکه درخت ايمان را آبياري کنيم و تربيت کنيم تا رشد پيدا کند و از ميوه‌هاي او در دنيا و آخرت بهره برداري کنيم تيشه بدست گرفته بريشه اسلام ميزنيم.
(وَ تَتَّخِذُون‌َ مَصانِع‌َ) جمع مصنعة است بمعناي ابنيه و گذشت که عاد بناهاي بسياري بنا
جلد 14 - صفحه 68
ميکردند ما زاد احتياجات خود.
(لَعَلَّکُم) لعل از براي ترجي است يعني اميد داريد.
(تَخلُدُون‌َ) که هميشه در دنيا باشيد و اصلا مرگ دامن شما را نميگيرد و حال اينکه فَإِذا جاءَ أَجَلُهُم لا يَستَأخِرُون‌َ ساعَةً وَ لا يَستَقدِمُون‌َ (اعراف آيه 34) و تعبير بساعة از باب مثال است و الا آني مهلت نيست. از معصوم سؤال کردند بعضي از اموات را مي‌بينيم چشم آنها باز است و بعضي بر هم است کداميک علامت سعادت و شقاوت است حضرت فرمود آنکه چشمش باز است موقعي که اجل آمد چشمش باز بود مهلت نداشت که چشم بر هم گذارد و آنکه چشمش بر هم است موقعي که اجل آمد چشمش بر هم بود مهلت نداشت چشم باز کند ولي عوام ميگويند آنکه چشمش باز است چشمش بدنيا و مال و منال است و آنکه چشمش بسته است صرفنظر کرده از دنيا.