اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کُل‌ُّ الطَّعام‌ِ کان‌َ حِلاًّ لِبَنِي إِسرائِيل‌َ إِلاّ ما حَرَّم‌َ إِسرائِيل‌ُ عَلي نَفسِه‌ِ مِن قَبل‌ِ أَن تُنَزَّل‌َ التَّوراةُ قُل فَأتُوا بِالتَّوراةِ فَاتلُوها إِن کُنتُم صادِقِين‌َ (93)
هر طعامي بر بني اسرائيل حلال بود مگر آن چيزي که اسرائيل يعقوب بر شخص خود حرام کرده بود قبل از آني که تورات بر موسي نازل شود بگو اي پيغمبر بيهود که بياوريد تورات را و تلاوت کنيد اگر شما راستگويانيد.
کلمات مفسرين و مدارکي که از إبن عباس و کلبي و ضحاک و مجاهد و عکرمه و قتاده و حسن نقل ميکنند اعتباري ندارد و احتياج بنقل آنها نداريم.
بلي در تفسير علي بن ابراهيم است که حضرت اسرائيل گوشت شتر را بر خود حرام کرده بود چون هر موقع که تناول ميکرد عرق النساء باو اصابت مينمود.
و در کافي از حضرت صادق عليه السّلام روايت کرده که مرض حاسره بر او هيجان مينمود، و از تفسير عياشي از آن حضرت همين مضمون را روايت کرده.
و توضيح کلام حسب آنچه از آيه و مفاد اخبار استفاده ميشود اينست که يهود اعتراض نمودند بحضرت رسالت که چرا گوشت شتر را حلال نموده با اينکه در
جلد 4 - صفحه 284
تورات دارد که حرام است و از زمان اسرائيل و انبياء بعد از او تا زمان موسي هم حرام بوده.
و خداوند اينکه دعوي يهود را تکذيب فرموده که همچه حکمي در تورات نيست و بر بني اسرائيل چه قبل از نزول تورات و چه بعد از آن حلال بوده فقط بر شخص يعقوب حرام بوده که بر خود حرام کرد چون موجب حدوث مرض يا شدّت مرض بر او ميشد يا بنذر بر خود حرام کرده بود يا بوحي الهي، و البته مريض يا غير مريض اگر چيزي بر او مورث حدوث مرض يا شدّت مرض شود حرام است مربوط بديگران نيست و يهود چون ميدانستند صدق فرمايش آن حضرت را که در تورات همچه حکمي نيست لذا از آوردن تورات و قرائت آن امتناع کردند و اينکه يک حجّت بارزي شد بر يهود و معلوم شد که اينکه حکم از مفتريات و مستحدثات آنها بوده، فعلا در ترجمه الفاظ آيه شريفه بپردازيم.
کُل‌ُّ الطَّعام‌ِ کل از ادات عموم است و طعام ما يطعم به است يعني هر چه خرد نيست که طبيعت انسان بآن ميل دارد و از طعم آن لذّت ميبرد، و الف و لام الطعام جنس است و خود افاده عموم ميکند لکن از روي اطلاق ولي چون مدخول کل واقع شده دلالت بر عموم از روي وضع است و احتياج بمقدمات حکمت که براي اطلاق ذکر ميکنند ندارد.
کان‌َ حِلًّا لِبَنِي إِسرائِيل‌َ حلال در مقابل حرام است و شامل واجب و مستحب‌ّ و مباح و مکروه ميشود و بني اسرائيل اولاد يعقوب هستند که دوازده قبيله بودند از دوازده پسران يعقوب.
إِلّا ما حَرَّم‌َ إِسرائِيل‌ُ عَلي نَفسِه‌ِ الّا استثناء منقطع است چون خود اسرائيل از بني اسرائيل نبود و علي نفسه دلالت دارد بر اينکه اينکه حکم از مختصات اسرائيل بوده و قبل از اسرائيل مثل اسحاق و ابراهيم و نوح و ساير انبياء قبل و امتهاي
جلد 4 - صفحه 285
آنها و انبياء بعد از اسرائيل مثل يوسف و موسي و عيسي و داود و سليمان و زکريا و يحيي و غير آنها بر همه حلال بوده بر خلاف دعوي يهود که ميگفتند بر همه حرام بوده، و تحريم اسرائيل بر نفس خود از باب تشريع نبوده بلکه از باب ضرري که بر او داشته يا بعهد و قسم بر خود حرام کرده يا بوحي که از احکام مختصه باو بوده مثل احکام مختصه بنبي‌ّ اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم.
مِن قَبل‌ِ أَن تُنَزَّل‌َ التَّوراةُ يعني اينکه تحريم از احکام تورات نيست بلکه فقط بر شخص يعقوب حرام بوده در زمان خود يعقوب و تا زمان موسي مدّتهايي فاصله است.
قُل فَأتُوا بِالتَّوراةِ فَاتلُوها با اينکه اگر در تورات يهود هم بود دليليت نداشت چون تورات رائج محرّف است و مربوط بتورات موسي نيست لکن الزام خصم باو نميشد چون آن را تورات موسي ميپندارد ولي در همين تورات محرّف هم همچه حکمي نيست و نتوانستند بياورند و کذب آنها ظاهر شد.
إِن کُنتُم صادِقِين‌َ ان شرطيّه است تصدق عن کاذبين مثل (ان کانت الشمس طالعة فالنهار موجود لکن ليس النهار موجودا فلم تکن الشمس طالعة) يعني اينها که تورات را نياوردند و تلاوت نکردند پس صادق در دعوي نيستند.