تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَکَّةَ مُبارَکاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ (96) (إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَکَّةَ مُبارَکاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ) شأن نزول: يهود با مسلمانان اختلاف کردند در خصوص کعبه و بيت المقدس. يهود گفتند: بيت المقدس افضل است، زيرا زمين و مهاجر انبياء است. مسلمانان گفتند: کعبه معظّمه اشرف است؛ آيه شريفه براى تبيين نازل شد: إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ‌: بدرستى که اول خانه که بر روى زمين وضع شد براى مردمان تا آن را زيارت کنند و معبد خود قرار دهند، لَلَّذِي بِبَکَّةَ: آن خانه‌اى است که در مکه واقع شده، يعنى کعبه معظمه که خدا آن را وضع فرمود. بکّه موضع مسجد، و مکه بلد آنست. و تسميه آن به بکه به جهت آن است که مردمان در آن ازدحام کنند. در کتاب من لا يحضره الفقيه- شيخ المحدثين صدوق رضوان اللّه عليه روايت نموده از حضرت باقر عليه السّلام در ذيل حديثى فرمود: پس اول بقعه که‌ «1» تفسير برهان، جلد اول، صفحه 298، حديث ذيل آيه 95 آل عمران. تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 182 از زمين خلق شد کعبه بود، پس کشيده شد زمين از آن‌ «1». در روايت ديگر وارد شده: اول بيت، خانه کعبه بود که آدم ابو البشر عليه السّلام آن را بنا نمود. پس در زمان طوفان حضرت نوح عليه السّلام منطمس شد. بعد حضرت ابراهيم عليه السّلام آن را بنا نمود «2». مُبارَکاً: در حالتى که آن خانه با برکت و خير و نفع بسيار است مر کسى را که حج و عمره کند و نزد آن معتکف شود و اطراف آن طواف نمايد. وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ‌: و در حالتى که هدايت است مر عالميان را، زيرا قبله ايشان به جهت توجّه به آن در نماز مهتدى شوند. يا به جهت آنکه معبد ايشان و عبادت آن مقابل صد هزار عبادت است. و نظر به خانه کعبه، عبادت است، و منهدم سازد گناهان را. و براى خدا صد و بيست رحمت نزد بيت الحرام است: شصت رحمت براى طواف کنندگان و چهل رحمت براى نماز گزاران و بيست رحمت براى نظر کنندگان‌ «3». شهيد رضوان الله عليه از حضرت باقر عليه السّلام نقل نموده: من نظر الى الکعبة عارفا بحقّها غفر له ذنبه و کفى ما اهمّه‌ «4». هر که نظر نمايد بسوى کعبه در حالى که عارف به حق کعبه باشد، آمرزيده شود گناهان او و کفايت شود مهمّات او.