اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الَّذِي لَه‌ُ مُلک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ لَم يَتَّخِذ وَلَداً وَ لَم يَکُن لَه‌ُ شَرِيک‌ٌ فِي المُلک‌ِ وَ خَلَق‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ فَقَدَّرَه‌ُ تَقدِيراً «2»
آن خداوندي که از براي او است ملک آسمانها و زمين و فرزند نگرفته و نيست از براي او شريکي در ملک و خلق فرمود هر چيزي را و اندازه گرفت اندازه گرفتني که خردلي بر خلاف حکمت نباشد نه زائد بر حکمت و مصلحت خلق فرمود و نه کوتاهي و نقصاني در خلقتش هست.
(الَّذِي لَه‌ُ مُلک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ) از باب بيان مصداق است مالک جميع عوالم است عالم انوار و ارواح جبروت ملکوت ناسوت، و بالجمله ما سوي اللّه تمام
جلد 13 - صفحه 572
ملک او است او مالک است و بس.
(وَ لَم يَتَّخِذ وَلَداً) چنانچه گفتند: ملائکه بنات اللّه هستند و يهود عزير را إبن اللّه و نصاري مسيح را إبن اللّه و تورات رائج آدم را إبن اللّه، بلکه يهود و نصاري گفتند:
(نَحن‌ُ أَبناءُ اللّه‌ِ وَ أَحِبّاؤُه‌ُ) مائده آيه 21 خداوند منزه است از جسم و جسميت و عوارض. (مَا اتَّخَذَ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً) جن آيه 3.
(وَ لَم يَکُن لَه‌ُ شَرِيک‌ٌ فِي المُلک‌ِ). (وَ الَّذِين‌َ تَدعُون‌َ مِن دُونِه‌ِ ما يَملِکُون‌َ مِن قِطمِيرٍ) فاطر آيه 14.
(وَ خَلَق‌َ کُل‌َّ شَي‌ءٍ) تمام موجودات علوي و سفلي مخلوق او هستند که از کتم عدم به عرصه وجود آورد بقدرة کامله خود.
(فَقَدَّرَه‌ُ تَقدِيراً) تمام طبق مصلحت و حکمت نه کسر گزارد که چيزي که مصلحت در ايجادش باشد و حکمت اقتضا کند خلق نکرده باشد نه زياده روي کرده که بر خلاف حکمت و مصلحت چيزي را خلق کرده باشد: