اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل يا أَهل‌َ الکِتاب‌ِ لِم‌َ تَکفُرُون‌َ بِآيات‌ِ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ شَهِيدٌ عَلي ما تَعمَلُون‌َ (98)
بگو اي اهل کتاب براي چه کافر ميشويد بآيات الهي و حال آنکه خداوند شاهد و حاضر است بر آنچه عمل ميکنيد و گواه است بر کارهاي شما.
جلد 4 - صفحه 294
قُل يا أَهل‌َ الکِتاب‌ِ خطاب بپيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که او مخاطب قرار دهد اهل کتاب را و نفرمود يا اهل الکتاب نوع استخفافيست بآنها زيرا با مشاهده معجزات از روي عناد و عصبيت کافر ميشوند چنانچه در مواردي که خداوند آنها را مخاطب ميفرمايد نوع تلطّفيست که باعث بر ترغيب و تحريص بر ايمان شود.
و مراد از اهل کتاب يهود و نصاري هستند و لکن مجوس در احکام با آنها شرکت دارند و اينها را اهل کتاب گفتند با اينکه تورات و انجيل اصلي در دست آنها نيست و از بين رفته و اينکه در دست آنها است محرف و مجعول و مفتريات است براي اينست که خود را منتسب بموسي و تورات او و عيسي و انجيل او مي‌پندارند کانّه ميفرمايد اي کساني که خود را اهل کتاب مي‌پنداريد و در اينکه کتاب محرف خود هم نشانه‌ها و علامات نبوّت نبي‌ّ اسلام را مشاهده کرده‌ايد و معجزات آن حضرت را از قرآن و غير آن مي‌بينيد.
لِم‌َ تَکفُرُون‌َ بِآيات‌ِ اللّه‌ِ استفهام توبيخي است زيرا حجّة بر آنها تمام است و راه عذري ندارند و اينها غير از مشرکين هستند زيرا مشرکين ميگويند ما نه موسي و نه عيسي و نه کتاب آنها را معتقديم ولي اينها اينکه حرف را نميتوانند بگويند و بالجمله مراد از اهل کتاب کساني هستند که معتقد بنبي‌ّ صاحب کتابي از انبياء سلف باشند مثل يهود که معتقد بموسي آورنده تورات و داود آورنده زبور و نصاري بعيسي آورنده انجيل هستند ولي در صغراي کتاب با مسلمين اختلاف دارند ميگويند که تورات موسي و زبور داود و انجيل عيسي همين است که در دست ما است و مسلمين انکار ميکنند و ميگويند اينکه در دست شما است از مجعولات است و کتب آنها غير از اينکه است و از بين رفته و مع ذلک همين کتابها که معتقديد کتب آسماني است حجّت کامليست بر حقانيت اسلام و پيغمبران از جهت اشتمال آنها بر بشاراتي که از آمدن نبي‌ّ اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بصفات و اسم و خصوصيات آن داده.
جلد 4 - صفحه 295
وَ اللّه‌ُ شَهِيدٌ عَلي ما تَعمَلُون‌َ شهيد صفت مشبّه بمعني شاهد يعني حاضر مقابل غائب و فرق بين حاضر و شاهد عموم و خصوص مطلق است که هر شاهدي حاضر هم هست و لا عکس زيرا ممکن است حاضر باشد و بر طبق آن شهادت ندهد.
و عمل سه قسم است: عمل قلبي از امور اعتقادي و عمل نفسي از اخلاقيات و عمل جوارحي از افعال خارجيه و خداوند عالم بهمه آنها و شاهد بر همه آنها است لا تَخفي مِنکُم خافِيَةٌ الحاقة آيه 18.