اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَو يُلقي إِلَيهِ کَنزٌ أَو تَکُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأکُلُ مِنها وَ قالَ الظّالِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلاّ رَجُلاً مَسحُوراً «8»
يا اينکه داده شود به او گنجي که مستغني شود در امر معاش يا بوده باشد براي او باغستاني که از فواکه و ثمرات آن تناول کند و گفتند ظالمين به کساني که ايمان به رسول اللّه آورده بودند که شما مؤمنين متابعت نميکنيد مگر مرد جن زده را که عقل و شعور و ادراکش را از دست داده، اشکالات ديگر کفار بر انکار رسالت حضرت رسول، يکي آنکه پيغمبر صلّي اللّه عليه و سلّم بر فرض که بشر باشد بايد يک گنج طلا و جواهرات باو خداوند القاء کند که با ثروتترين افراد بشر باشد.
جلد 13 - صفحه 580
(أَو يُلقي إِلَيهِ کَنزٌ) ما زير بار يک پيغمبر فقير که مدتي در کفالت ابي طالب بود، و پس از آن از اموال خديجه زندگاني ميکرد و بسا سه روز بسه روز سنگ قناعت به شکم ميبست نميرويم.
(أَو تَکُونُ لَهُ جَنَّةٌ) باغ مشجر پر از انواع فواکه داشته باشد که (يَأکُلُ مِنها) خود ميل کند و بديگران هم بذل کند.
(وَ قالَ الظّالِمُونَ) که در کفر هم ظالم بودند و به حضرتش و گروندگان باو چه اندازه ظلم ميکردند، و به مؤمنين به او ميگفتند:
(إِن تَتَّبِعُونَ إِلّا رَجُلًا مَسحُوراً) با اينکه که حضرتش عقل کل بود تمام افعال و اقوال او مطابق حکمت و مصلحت بود. بلکه اگر عقول تمام عقلاء عالم را روي هم گذارند تقابل با عقل او نميکند، همچه آدمي را مسحور بشمارند که او را شياطين و اجنه سحر کردهاند، يعني کلماتش و افعالش از روي جنون و بر خلاف حق است.
تنبيه- ضرورت مذهب اماميه اينکه است که سحر در انبياء و ائمه اثر نمي کند بر خلاف مذهب عامه که بخاري و مسلم روايت کردهاند که سحر در او اثر کرد، و در افعالش اشتباهات و خطاها بسيار بود.
اقول- ممکن است بگوئيم: که مراد از ظالمين در اينکه آيه همين عامه باشند، زيرا قبلا کلمات کفار را نقل فرموده در آيات و جملات قبل سپس ميفرمايد:
(وَ قالَ الظّالِمُونَ الخ) که از عنوان کفر بعنوان ظلم معلوم ميشود که ظالمين غير از کافرين بودند، زيرا اگر مراد همان کفار بودند، و قالوا ميفرمود و اگر مراد ظالمين از کفار بود ميفرمود:
(و قال الظالمون منهم).
581