تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بَلْ کَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ وَ أَعْتَدْنا لِمَنْ کَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيراً «11»
بعد از آن حق تعالى بيان مىفرمايد سوء اعتقاد اهل شرک و ضلال را و آنچه مهياست براى ايشان در آخرت از عقاب بر قبح اعمال و شناعت افعال
«1». تفسير ابو الفتوح رازى، ج 8، ص 254 و 255 ناشر: کتابفروشى اسلاميّه.
جلد 9 - صفحه 309
آنها:
بَلْ کَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ: نه چنين است که فقر و احتياج تو مانع کفار است از ايمان آوردن به تو، بلکه تکذيب کردند قيامت را، يعنى داعى آنها به انکار نبوت، تکذيب قيامت و اعتقاد نداشتن به بعث و نشور و ثواب و عقاب، نه به جهت آنکه طعام مىخورى و در بازار راه مىروى. 2- زمخشرى در کشاف گفته: «بَلْ کَذَّبُوا» عطف است بر آنچه مقول آنهاست، يعنى تعجب مکن در تکذيب ايشان تو را به جهت اقوال مذکوره، بلکه ايشان به عجيبتر اين قول اتيان نمودهاند که آن تکذيب قيامت باشد. «1» 3- ممکن است که متصل به ما يلى خود باشد کأنه قال «بل کذّبوا بالسّاعة فکيف يلتفتون لک هذا الجواب» يعنى بلکه ايشان تکذيب قيامت کردند، پس چگونه ملتفت جواب تو شوند و تصديق کنند آنچه را که حضرت سبحان تو را وعده فرموده در آخرت؛ پس چونکه انظار و افکار ايشان مقصور است به حطام دنيويه، و منصرف از امور دينيه و کرامت را منحصر دانند به مال و جاه، بدين جهت طعن مىزنند تو را به فقر و تکذيب مىنمايند قيامت را. «2» وَ أَعْتَدْنا لِمَنْ کَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيراً: و آماده کردهايم براى کسى که تکذيب نموده قيامت را، آتشى افروخته. بنا به قولى «سعير» يکى از طبقات و نامهاى جهنم باشد.