تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَکانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً «12» إِذا رَأَتْهُمْ‌: زمانى که ببيند آتش منکران قيامت را. اسناد ديدن، به آتش، بر سبيل مجاز است، يعنى آتش مانند کسى باشد که به نظر غضب و شدت‌ «1». تفسير کشاف زمخشرى، ج 3، ص 90، چاپ مصر. «2». تفسير کشّاف زمخشرى، ج 3، ص 90، چاپ مصر. جلد 9 - صفحه 310 خشم به آنها نگرد. يا مراد زبانيه باشد، يعنى چون زبانيه منکرين را ببيند، مِنْ مَکانٍ بَعِيدٍ: از راه دور که مسافت يک سال راه باشد، چنانکه از حضرت صادق عليه السّلام مروى است. سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً: شنوند مر آتش يا زبانيه را آواز جوشيدن و بانگى و غرشى. «1» صاحب انوار گفته: چون در نزد ما حيات مشروط به بيّنه نيست، پس ممکن است که حق تعالى در آتش حيات خلق فرمايد که ببيند و غضب کند و غرش نمايد، و مؤيد اينست که از حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله پرسيدند: من کذّب علىّ متعمّدا فليتبوّء بين عينى جهنّم مقعدا، هر که بر من دروغ بندد، خود را ميان چشمان جهنم جاى دهد. عرض کردند: مگر جهنم را چشم باشد؟ فرمود: نمى‌شنوى که حق تعالى فرمايد «إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَکانٍ بَعِيدٍ ...». «2»