اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذلِک‌َ جَعَلنا لِکُل‌ِّ نَبِي‌ٍّ عَدُوًّا مِن‌َ المُجرِمِين‌َ وَ کَفي بِرَبِّک‌َ هادِياً وَ نَصِيراً (31)
و همين نحو مقرر کرديم از براي هر نبي دشمن از مجرمين و کفايت ميکند به پروردگار تو هدايت نمودن و نصرت کردن.
(وَ کَذلِک‌َ) يعني همين نحوي که تو که پيغمبر اکرم هستي و دشمن‌هاي خارجي و داخلي داري.
(جَعَلنا) يعني تقدير چنين شد چون هيچ فعلي در عالم واقع نمي‌شود بدون تقدير الهي و لو منشأ آن عباد باشند که به سوء اختيار خود اختيار کفر و شرک و فسق و فجور کنند خداوند هم آنها را به خود وا مي‌گذارد تا هر چه بتوانند عذاب بر خود مهيا کنند.
(إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ) آل عمران آيه 172.
(لِکُل‌ِّ نَبِي‌ٍّ) از آدم شيث نوح هود صالح ابراهيم لوط شعيب موسي زکريا يحيي عيسي و ساير انبياء.
(عَدُوًّا مِن‌َ المُجرِمِين‌َ) از شياطين که شيطان چه کرد با آدم که ميفرمايد:
(فَأَزَلَّهُمَا الشَّيطان‌ُ عَنها الاية) بقره آيه 34 و ميفرمايد:
(أَ لَم أَنهَکُما عَن تِلکُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُل لَکُما إِن‌َّ الشَّيطان‌َ لَکُما عَدُوٌّ مُبِين‌ٌ) اعراف آيه 21.
و از مشرکين و کفار و منافقين که تمام از مجرمين هستند، لکن نبي‌ّ محترم شيطان تسلطي بر او پيدا نکرد مگر آنکه نگذارد مقاصد حضرتش که
جلد 13 - صفحه 611
هدايت باشد انجام گيرد و بندگان را اغوي کند، چنانچه ميفرمايد:
(وَ ما أَرسَلنا مِن قَبلِک‌َ مِن رَسُول‌ٍ وَ لا نَبِي‌ٍّ إِلّا إِذا تَمَنّي أَلقَي الشَّيطان‌ُ فِي أُمنِيَّتِه‌ِ فَيَنسَخ‌ُ اللّه‌ُ ما يُلقِي الشَّيطان‌ُ ثُم‌َّ يُحکِم‌ُ اللّه‌ُ آياتِه‌ِ) حج آيه 51.
شرحش گذشت، و اينکه جمله براي تسليت قلب حضرت رسالت است و لکن خداوند او را تأييد فرمود:
(وَ کَفي بِرَبِّک‌َ هادِياً وَ نَصِيراً) در مقابل اراده حق قدرتي نيست خداوند پيغمبر خود را از شر شياطين و مشرکين و کفار و منافقين حفظ فرموده و مقاصد او را انجام داد و هدايت فرمود و او را ياري و نصرت و تأييد فرمود، خداوند کافي است براي هدايت (إِنَّک‌َ لا تَهدِي مَن أَحبَبت‌َ وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ يَهدِي مَن يَشاءُ) قصص آيه 56.
و کافي است براي نصرت (بِنَصرِ اللّه‌ِ يَنصُرُ مَن يَشاءُ) روم آيه 3.