اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ عِبادُ الرَّحمن‌ِ الَّذِين‌َ يَمشُون‌َ عَلَي الأَرض‌ِ هَوناً وَ إِذا خاطَبَهُم‌ُ الجاهِلُون‌َ قالُوا سَلاماً (63)
و بندگان خاص خداوند رحمن مشي ميکنند روي زمين به ملايمت و نرمي و زماني که جهال به آنها خطاب و عتاب و جسارت ميکنند ميگويند سلام اينکه آيه شريفه و آيات بعد در بيان صفات بندگان خاص الهي است، و در اخبار بسياري داريم که مراد ائمه اطهار هستند، و مکرر گفته‌ايم که اخبار بيان مصداق اتم ميکنند و منافات با عموم آيه ندارد.
(وَ عِبادُ الرَّحمن‌ِ) اضافه تشريفي است مثل اينکه که کسي چندين فرزند داشته باشد بگويد:
فرزند من آن کسي است که اطاعت من را کند و الا همه بندگان خدا هستند، لکن بنده خاص که بوظايف بندگي رفتار مي‌کند در حقيقت او بنده رحمن است.
(الَّذِين‌َ يَمشُون‌َ عَلَي الأَرض‌ِ هَوناً) بدون تکبر و تبختر و تجبر با کمال
جلد 13 - صفحه 652
ملايمت رفتار ميکنند.
و در بعض اخبار دارد از راه تقيه از دشمنان رفتار آنها است روي زمين با آنها باندازه‌اي که حضرت صادق عليه السلام در مقابل منصور دوانقي بفرمايد:
السلام عليک يا امير المؤمنين و لو در قصد او سلام بجدش امير المؤمنين عليه السلام باشد و تقيه واجب، چنانچه فرمود
(التقية ديني و دين آبائي)
و فقها در باب تقيه گفته‌اند که عمل بر خلاف تقيه و لو مطابق با واقع است باطل است.
(وَ إِذا خاطَبَهُم‌ُ الجاهِلُون‌َ) يعني اهانت و بي‌احترامي و جسارت ميکنند اين‌ها در مقابل آنها بر نمي‌گردند و به درشتي با آنها صحبت نميکنند بلکه با کمال ملايمت.
(قالُوا سَلاماً) يعني کلمات سلامتي و خوبي جواب مي‌دهند يا بآنها به مسالمت رفتار ميکنند.