تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانِينَ جَلْدَةً وَ لا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً وَ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ «4»
چون مقدم شد حد زنا، در عقب آن حد مفتريان به زنا را فرمايد:
وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ: و آنانکه افترا زنند زنان عفيفه را به زنا، و مرد محصن نيز در اين داخل است، و مراد احصان اينجا حريت و بلوغ و عقل و اسلام و عفت است. پس مرد يا زنى را که به جميع اين صفات موصوف باشد به لواط يا به زنا نسبت دهند.
نکته: راغب در مفردات خود گويد: «رمى» گاهى در اعيان گفته شود مانند تير و سنگ مثل «وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ» و گاهى در مقال گفته شود کنايه از شتم
جلد 9 - صفحه 199
است مانند قذف مثل اين آيه. «1» ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ: و نياورند به چهار شاهد عادل بر اثبات.
فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانِينَ جَلْدَةً: پس بزنيد ايشان را هشتاد تازيانه. وَ لا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً: و قبول نکنيد از افترا زنندگان گواهى در هيچ حکمى هرگز.
وَ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ: و آن گروه قاذفان ايشانند فاسق شدگان و خارج شدگان از طاعت و فرمان خدا.
تنبيه: آيه شريفه بيان حد دوم را فرمايد، يعنى حد «قاذف»- هرگاه شخصى نسبت دهد زنا را به زن عفيفه يا لواط را به مرد عفيفى با تصريح و معرفت او به موضوع لفظ بهر لغتى که باشد با شرايط پنجگانه در مقذوف، و چهار شاهد عادل اقامه نکند بر اثبات آن، هشتاد تازيانه حد او باشد به صريح آيه شريفه و سنت نبويه؛ چنانچه در کافى و تهذيب از حضرت صادق عليه السّلام: فى الرجل يقذف الرجل بالزنا قال يجلد هو فى کتاب اللّه و سنة نبيّه صلّى اللّه عليه و آله. «2». و در افتراى لواط به کسى نيز اين حد ثابت باشد.
در وسائل الشيعه از حضرت باقر عليه السّلام فرمود: هرگاه نسبت داد مردى مرد ديگر را، پس گفت بدرستى که تو عمل قوم لوط را نمودى، فرمود: تازيانه زنند حد قاذف هشتاد تازيانه. «3» ايضا از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که: حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مى‌فرمود: هرگاه مردى به مردى گويد يا معفوج (جماع شده) يا منکوح در دبر، پس بدرستى که بر او است حد قاذف. «4» و نيز از آن حضرت مروى است که فرمود حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله.
زانى شديدتر است زدن حدش از شارب الخمر، و شارب الخمر زدن حدش شديدتر است از قاذف، و قاذف زدن حدش شديدتر است از تعزير. «5»
«1». مفردات راغب اصفهانى، ص 209.
«2». تفسير الصّافى، ج 3، ص 417، چاپ سعيد مشهد. به نقل از کافى و تهذيب.
«3». تفسير الصّافى، ج 3، ص 418، چاپ سعيد مشهد.
«4». همان مدرک.
«5». همان مدرک.
جلد 9 - صفحه 200
و ديگر از احکام مترتبه بر قاذف آنکه: قبول نشود شهادت او هرگز، و ديگر حکم به فسق او فرموده مگر آنکه توبه نمايد.