شخصى به نام «هلال‌بن اميه» با اضطراب بر پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شد و عرض کرد: زنم را در حال زنا ديدم، به خدا سوگند راست مى‌گويم. پيامبر صلى الله عليه و آله ناراحت شد. اصحاب آن حضرت نيز هيجان زده شدند که اين مرد، هم ناموسش را در چنين حالى ديده است و هم شلاق خواهد خورد، زيرا شاهدى ندارد تا سخن خود را ثابت کند. اين آيه نازل شد وفرمود: اگر مردى به همسرش نسبت زنا داد و شاهدى نداشت، به جاى آوردن چهار شاهد، چهار بار بگويد: «اشهد بالله انى لمن الصادقين» خدا را گواه مى‌گيرم که من از راستگويانم. و براى تحکيم و تثبيت ادّعاى خود يک بار هم اين جمله را بگويد: «لعنت الله على ان کنت من الکاذبين» لعنت خدا بر من اگر از دروغگويان باشم.
البتّه زن نيز همچون شوهرش حقّ دارد از خود دفاع کند، زيرا ممکن است مردى با چهار سوگند دروغ، همسر خود را به سنگسار شدن محکوم کند و براى هميشه آبروى او و بستگانش را ببرد. اسلام که حامى حقوق همگان است براى پيشگيرى از وقوع اين کار، به زن نيز اجازه داده است تا براى اثبات پاکدامنى خود و نجات از سنگسار، چهار بار سوگند ياد
جلد 6 - صفحه 150
کند و چنين بگويد: «اشهد بالله انه لمن الکاذبين» خدا را گواه مى‌گيرم که همسرم از دروغگويان است. و براى محکم کارى بيشتر بگويد: «غضب الله على ان کان من الصادقين» قهر و غضب خدا بر من اگر همسرم از راستگويان باشد.
در پنجمين جمله‌ى مرد، «لعنت خدا» بود و در پنجمين جمله‌ى زن، «غضب خدا» که از لعنت شديدتر است، زيرا حساسيّت کسى که مورد تهمت قرار گرفته، بيشتر است و براى نجات از سنگسار شدن حاضر است غضب خدا را تحمّل کند.
به هر حال، اگر در محضر قاضى و حاکم اسلامى، اين ده جمله (پنج جمله از مرد و پنج جمله از زن) گفته شود، در اصطلاح به اين کار، «لِعان» (يکديگر را لعن کردن) مى‌گويند.
البتّه در اين مورد مسائل فقهى و حقوقى خاصّى مطرح است. قاضى بايد زن و شوهر را موعظه نمايد و سعى کند لعان واقع نشود و در صورت لزوم اجرا، آن دو را به مکان‌هاى مقدّس مانند مسجد ببرد و رو به قبله بنشاند، آن گاه مراسم لعان انجام گيرد.
با اجراى لعان و سوگند خوردن زن و شوهر و گفتن جمله‌هاى ذکر شده، اسلام قوانينى را در نظر گرفته است که بايد به آنها عمل شود:
1- اين زن و مرد، بدون صيغه‌ى طلاق، براى هميشه از يکديگر جدا مى‌شوند و حقّ مراجعه و ازدواج مجدد ندارند.
2- حدّ از هر دو برداشته مى‌شود، يعنى مرد، هشتاد ضربه شلاق نمى‌خورد و زن، سنگسار نمى‌شود.
قرار دادن چهار شاهد يا چهار سوگند، آن هم با لعنت و غضب، براى اثبات زنا، نشانه‌ى آن است که خداوند با فضل و رحمت خود از طريق اين گونه احکام، مانع رسوايى افراد شده و گرنه هر روز خانواده‌هايى رسوا و قبيله‌ها و فاميل‌هايى به تباهى کشيده مى‌شوند.