آیه ۱۰ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۱۰ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۰

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ

و اگر فضل و رحمت خدا شامل حال شما نبود و اینکه او توبه‌پذیر و حکیم است (بسیاری از شما گرفتار مجازات سخت الهی می‌شدید)!

معنی کلمات و عبارات
«لَوْلا ...»: جواب (لَوْلا) محذوف و چه بسا تقدیر چنین باشد: وَ لَوْ لا فَضْلُ اللهِ عَلَیْکُمْ، وَ رَحْمَتُهُ بِکُمْ، وَ أَنَّهُ تَوَّابٌ حَکیمٌ، لَوْ لا هذا لَعَنِتُّمْ وَ لَمَا عَرَفْتُمْ هذِهِ الْحُدُودَ، وَ تِلْکَ الأحْکامَ الَّتی بَیَّنَهَا اللهُ لَکُمْ، و ...
نزول
نکات آیه
۱- تحریم أکید بى عفتى و زنا، ممانعت سخت از قذف هاى بى دلیل نسبت به زنان پاکدامن، وضع کیفرهاى سنگین براى متخلفان (صد ضربه شلاق در زنا و هشتاد ضربه براى قذف) وتشریع «لعان»، جلوه هایى از فضل و رحمت خدا نسبت به جامعه ایمانى است. «الزانیة و الزانى فاجلدوا... والذین یرمون المحصنت ...فاجلدوهم ... و لولا فضل اللّه علیکم و رحمته» یادآورى فضل و رحمت خدا در آیه شریفه - که در مقام امتنان است - پس از ذکر احکام مربوط به زناکارى و لعان، مى تواند براى بیان جلوه هاى فضل و رحمت الهى باشد. ۲ - فضل و رحمت خداوند، شامل همه افراد امت اسلام «و لولا فضل اللّه علیکم و رحمته» ۳ - پذیرش توبه بندگان از سوى خداوند، توأم با حکمت او است. «أنّ اللّه توّاب حکیم» برداشت یاد شده، از آمدن وصف «حکیم» پس از وصف «توّاب» و ارتباط میان آن دو استفاده مى شود. ۴ - خداوند، تواب (توبه پذیر) و حکیم است. «أنّ اللّه توّاب حکیم» ۵ - رحمت، فضل، توبه پذیرى و حکمت خداوند، جلوگیر مؤمنان از سقوط بر اثر لغزش ها و نادانى هایشان «و لولا فضل اللّه علیکم و رحمته و أنّ اللّه توّاب حکیم» جواب «لولا» محذوف است و آنچه مى تواند محذوف باشد - به قرینه آیات پیشین و نیز آیه ۲۱ همان مضمونى است که در برداشت یاد شده آمده است. ۶ - قوانین اسلامى، احکامى سنجیده، بى عیب و نقص و برخاسته از علم و حکمت الهى «و لولا فضل اللّه علیکم و رحمته و أنّ اللّه توّاب حکیم» برداشت فوق از وصف «حکیم» براى خداوند، پس از بیان یک سلسله از احکام و قوانین در آیات گذشته، به دست مى آید. ۷ - جامعه هاى گرفتار بى بند و بارى جنسى (بى عفتى و زناکارى)، در معرض زوال و نابودى است. «و لولا فضل اللّه علیکم و رحمته و أنّ اللّه توّاب حکیم» برداشت فوق بر اساس این احتمال است که جمله «و لولا فضل اللّه علیکم...» به تقدیر «و لولا فضل اللّه علیکم... لاختل نظام حیاتکم و لهلکتم» باشد; یعنى، «اگر فضل و رحمت خدا نبود ... نظام زندگى شما - با وجود همه فساد و بى بند و بارى - از هم مى پاشید و شما نابود مى شدید».
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
  • توّاب / اسماوصفات+۱۰ آیه
  • پذیرش توبه بندگان از سوی خدا با شمول رحمت خود بر انان، تشویقکننده گناهکار به توبه+۱۱ آیه
  • توبه توبهشکنان، مورد پذیرش خدا+۱۰ آیه
  • خداوند، پذیرای توبه مؤمنان+۲ آیه
  • رحمت و مهربانی خداوند به بندگان، منشا پذیرش توبه انان+۱۱ آیه
  • فضل خدا، موجب پذیرش توبه گناهکاران از جانب خدا+۱ آیه
  • پذیرش توبه گناهکاران از سوی خدا، حتّی در صورت شکستن توبه قبلی خود+۱۰ آیه
  • توجّه به توبهپذیری خدا توام با رحمت خود، زمینه توفیق انسان برای توبه+۱۲ آیه
  • پذیرش توبه گناهکاران، جلوه ای از حکمت الهی+۳ آیه
  • احکام لعان، برخاسته از حکمت الهی+۴ آیه
  • احکام و قوانین اسلامی، جلوه ای از فضل خدا بر بندگان+۳ آیه
  • توبه پذیری خداوند، از جلوه های رحمت او+۸ آیه
  • تحریم زنا و جعل حدّ برای ان، جلوه ای از رحمت خداوند+۱ آیه
  • تحریم قذف و تهمت ناروا به زنان پاکدامن و جعل حدّ برای ان، پرتوی از رحمت الهی+۱ آیه
  • تشریع لعان، برای اثبات ادّعای زنا به وسیله شوهر و دفاع زن از خود با همین روش، جلوه ای از رحمت خداوند بر مؤمنان+۴ آیه
  • خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده
  • احکام و قوانین اسلامی، جلوه ای از فضل خدا بر بندگان+۶ آیه
  • پذیرش توبه از قذف، جلوه توبه پذیری خداوند+۱ آیه
  • تحریم قذفهای بی دلیل و وضع کیفرهای سنگین برای ان، جلوه ای از فضل خداوند بر جامعه ایمانی+۵ آیه
  • تحریم قذفهای بی دلیل و وضع کیفرهای سنگین برای ان، جلوه ای از رحمت الهی به مؤمنان+۵ آیه
  • جعل احکام قذف از سوی خداوند، برخاسته از حکمت او+۶ آیه
  • جعل احکام قذف از جانب خداوند، سبب حفظ ابروی افراد در جامعه+۴ آیه
  • حکم گواه گرفتن چهار مرد برای اثبات عمل زنا، جلوهای از فضل و رحمت خداوند بر جامعه ایمانی+۱ آیه
  • تشریع لعان و مسایل مربوط به ان، جلوهای از فضل خداوند به جامعه ایمانی+۱ آیه
  • تشریع لعان از جانب خداوند، جلوهای از توبهپذیری او+۱ آیه
  • خداوند، پذیرای توبه مؤمنان+۱ آیه
واژه‌ها