1- دسترسى نداشتن به همسر، مجوّز گناه نيست، صبر و عفّت لازم است.
«وَ لْيَسْتَعْفِفِ»
2- هر کجا احساس خطر بيشتر باشد، سفارش مخصوص لازم است. «وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ نِکاحاً» (چون افراد غير متأهل بيشتر از ديگران در معرض فحشا و منکر هستند، خداوند در فرمان به عفّت، آنان را مخاطب قرار داده است)
3- جوانان بخاطر امکانات ازدواج، به سراغ تهيّه‌ى مال از راه حرام نروند و عفّت و تقوا از خود نشان دهند. «حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ»
4- در حفظ عفّت و پاکدامنى عمومى، هم بايد جوانان خود را حفظ کنند، «وَ لْيَسْتَعْفِفِ»، هم خانواده و حکومت قيام کند «وَ أَنْکِحُوا الْأَيامى»، و هم ثروتمندان جامعه به پاخيزند. «وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ»
5- در قرارداد با زيردستان خود، سند کتبى داشته باشيد. «مِمَّا مَلَکَتْ أَيْمانُکُمْ فَکاتِبُوهُمْ»
6- اسلام براى آزادى بردگان، طرح‌هاى مختلفى دارد. يکى از آنها قرارداد بازخريد است. «فَکاتِبُوهُمْ»
7- دارايى و اموال را از خود ندانيد بلکه از خداست که چند روزى امانت به شما
جلد 6 - صفحه 185
داده است. «مالِ اللَّهِ»
8- ثروتمندان، در قبال ازدواج زيردستان خود، مسئوليّت دارند. «وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذِي آتاکُمْ»
9- بکارگيرى زيردستان در امور حرام، ممنوع است. «وَ لا تُکْرِهُوا فَتَياتِکُمْ عَلَى الْبِغاءِ»
10- دنياطلبى، سرچشمه‌ى گناهان است. لا تُکْرِهُوا ... لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
11- ثروت‌اندوزى از راه‌هاى نامشروع جايز نيست. «لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
12- دنيا زودگذر است. «عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا» (کلمه «عَرَضَ» به معناى عارضى و زودگذر است)
13- ارزشها نبايد فداى مال و ماديّات شود. لا تُکْرِهُوا ... لِتَبْتَغُوا
14- حريم کنيزان مانند دخترانِ آزاد است. «لا تُکْرِهُوا فَتَياتِکُمْ عَلَى الْبِغاءِ»
15- پاکدامنى و عفت براى زن بهترين ارزش است. «إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً»
16- سرچشمه بخشى از گناهان، بزرگترها هستند. لا تُکْرِهُوا ... أَرَدْنَ تَحَصُّناً
17- افراد مجبور شده به گناه، مورد عفو قرار مى‌گيرند. «فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِکْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ»