تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِکَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ (105)
بعد از آن تحذير از تفرقه و اختلاف کلمه مى‌فرمايد:
وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِينَ: و مباشيد اى امت مانند کسانى که، تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا: متفرق شدند مانند يهود و نصارى و اختلاف کردند در دين، مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ: بعد از آنکه آمد ايشان را حجتهاى روشن در کتب آنان که موجب اتحاد و اتفاق باشد بر توحيد و نبوت و تصديق احوال آخرت. يا مراد، مبتدعين اين امتند، وَ أُولئِکَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ: اين جماعت مختلفين در اصول دين، يا مبتدعين، براى ايشان است عذابى بزرگ که به وصف در نيايد.
تنبيه: آيه شريفه تهديد عظيمى است نسبت به متفرقين و مخترعين و مبتدعين در دين، و اشاره است به تفرقه يهود و نصارى. «زاذان» روايت نموده:
روزى خدمت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در مسجد رفتم، ديدم رأس الجالوت حبر يهود و جاثليق راهب نصارى را به عنف آوردند. حضرت به رأس الجالوت فرمود: واى بر تو، مى‌دانى يهود بعد از حضرت موسى چند فرقه شدند؟
جواب داد در کتاب نظر کنم. حضرت فرمود: لعنت بر تو، چه نوع رياست مى‌کنى، هرگاه مسئله حلال و حرام از تو پرسند، گوئى در کتاب نظر کنم.
اگر آن کتاب سوخته يا دزديده شود، چه خواهى کرد؟ پس به جاثليق فرمود:
نصارى چند فرقه شدند؟ گفت چهل و پنج فرقه. فرمود: دروغ مى‌گوئى، به خدا من تورات و انجيل را بهتر از شما مى‌دانم. امت موسى هفتاد و يک فرقه شدند، هفتاد فرقه آنها هالک و يک فرقه ناجى است؛ و امت عيسى هفتاد و دو فرقه، تمام هالک و يک ناجى، و امت حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هفتاد و سه فرقه، تمام آنها هالک الا يک فرقه، و ايشان شيعيان من هستند که خداوند در شأن آنها
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 203
فرموده: و ممّن خلقنا امّة يهدون بالحقّ و به يعدلون. «1»