تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ وَ ما أُولئِکَ بِالْمُؤْمِنِينَ (47) جلد 9 - صفحه 268 وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ‌: و مى‌گويند منافقان تصديق نمائيم به يگانگى خدا و نبوت پيغمبر، وَ أَطَعْنا: و اطاعت کنيم ايشان را در آنچه امر فرمايند ما را و حکم نمايند. ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ‌: پس پشت کنند و اعراض کنند از اطاعت خدا و پيغمبر جماعتى از ايشان بعد از قول آنها به تصديق و اقرار. وَ ما أُولئِکَ بِالْمُؤْمِنِينَ‌: و نيستند آن جماعت گويندگان ايمان و اعراض کنندگان از آن ايمان آرندگان، يعنى مؤمن نيستند. تبصره: آيه شريفه دال است بر آنکه مجرد اقرار قولى، ايمان نخواهد بود؛ زيرا اگر مجرد قول کافى بود، هر آينه صحيح نبود نفى بعد از اثبات. و خاتمه آيه که دال است بر نفى ايمان از اين جماعت، اقوى شاهدى است بر آنکه ايمان حقيقى نداشتند و فقط قولى از آنها ظهور داشت، لذا در ابتداى آيه تعبير به قول فرموده‌ «وَ يَقُولُونَ آمَنَّا» و محققين فرموده‌اند: اقرار لسانى با اعتقاد قلبى هم مکفى نيست در ايمان، زيرا التزام قلبى هم لازم خواهد بود که تعبير شده از آن به عمل به ارکان، و بدين جهت در آيه شريفه ديگر مذمت فرمايد منکرين رسالت را با داشتن عقد قلبى که‌ «وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ» يعنى و انکار نمودند رسالت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله را و حال آنکه يقين داشت آن را قلبهاى ايشان.