سوره نور(النور)، آیه ۴۷ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۶
وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌ مِّنْهُم مِّن بَعْدِ ذَٰلِكَ وَمَا أُولَٰئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ
آنها میگویند: «به خدا و پیامبر ایمان داریم و اطاعت میکنیم!» ولی بعد از این ادّعا، گروهی از آنان رویگردان میشوند؛ آنها (در حقیقت) مؤمن نیستند!
معنی کلمات و عبارات
«وَ مَآ أُولئِکَ ...»: مشارالیه کسانی است که (آمَنَّا وَ أَطَعْنَا) میگویند. «بِالْمُؤْمِنینَ»: معرفه آمدن (مُؤْمِنینَ) اشاره بدان دارد که اینان مؤمنان زبانی بوده؛ نه مؤمنان راستین و مخلصی که تو میشناسی و قرآن معرّفی فرموده است: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ آمَنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتابُوا. (نگا: حجرات / ).
نزول
سال ۱۰ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - منافقان صدراسلام، مدعى ایمان به خدا و رسول بودند. «و یقولون ءامنّا باللّه و بالرسول»
به گفته مفسران، آیه شریفه و چند آیه بعد، درباره منافقان است و این گفته را موضوعات طرح شده در این آیات و آهنگ و شأن نزول آنها، تأیید مى کند.
۲ - منافقان صدراسلام، مدعى اطاعت و فرمان برى از خدا و رسول بودند. «و یقولون ءامنّا باللّه و بالرسول و أطعنا»
۳ - اصرار و تأکید منافقان صدراسلام، بر صداقت خویش در ایمان به خدا و رسول و فرمان برى از ایشان «و یقولون ءامنّا باللّه و بالرسول و أطعنا»
آمدن فعل مضارع (یقولون) - که دال بر استمرار است - و نیز تکرار «با» در «باللّه» و «بالرسول» و تصریح بر فرمان برى و اطاعت، همگى حاکى از اصرار و تأکید فراوان منافقان بر صحت ادعا خویش است.
۴ - اطاعت و فرمان برى از خدا و رسولش، لازمه جداناپذیر ایمان راستین و شرط دین دارى است. «و یقولون ءامنّا باللّه و بالرسول و أطعنا»
تأکید و اصرار منافقان بر اطاعت و فرمان برى از خدا و رسول او، پس از اظهار ایمان، حاکى از این است که اطاعت و فرمان برى از خداوند و پیامبر(ص) در کنار ایمان، امرى مسلم و پذیرفته شده میان همگان بود. از این رو منافقان براى پوشاندن ماهیت پلید خود، مسأله اطاعت و فرمان برى خود را به صراحت اظهار مى داشتند. گفتنى است ذیل آیه - که آنان را مؤمن ندانسته است (و ما أُولئک بالمؤمنین) - مؤید همین برداشت است.
۵ - دسته اى از منافقان صدراسلام، على رغم اظهارات أکیدشان مبنى بر فرمان برى ایمان داشتن به خدا و رسول او، از ایشان روى برتافته و نافرمانى کردند. «و یقولون ءامنّا باللّه ... ثمّ یتولّى فریق منهم من بعد ذلک»
۶ - نافرمانى و روى گردانى از خدا و رسول او و برخلاف قول و قرار خود عمل کردن، از نشانه هاى نفاق و اوصاف منافقان است. «و یقولون ءامنّا باللّه ... ثمّ یتولّى فریق منهم من بعد ذلک»
۷ - آن دسته از منافقانى که پس از اظهار ایمان و فرمان برى، از خدا و رسول او، روى برتافته و نافرمانى کردند، ایمان نداشتند. «و یقولون ءامنّا باللّه ... ثمّ یتولّى فریق منهم من بعد ذلک و ما أُولئک بالمؤمنین»
۸ - کسانى که از خدا و رسول او، روى برتابند و از فرمان هایشان سرپیچى کنند، مؤمن نیستند. «و یقولون ءامنّا باللّه ... ثمّ یتولّى فریق منهم من بعد ذلک و ما أُولئک بالمؤمنین»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۵–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۶۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۷–۵۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادعاهای منافقان صدراسلامادعای اطاعت از خداادعای اطاعت از محمدادعای ایمان به خداادعای ایمان به محمدادعای صداقتاصرار منافقان صدراسلامبی ایمانی منافقانصدراسلام و محمدعصیان منافقان صدراسلاماز محمدعصیان منافقانشرایط دینداریدروغگویی منافقانآثار عصیان از محمدنشانه های نفاقکافرانآثار عصیان از خداصفات منافقانایمان به محمداطاعت از محمدعصیان از خدااطاعت از خداایمان به خداآثار ایمانتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۹)
- خودداری گروهی از منافقان از مراجعه به حکم خدا و رسول(صلی الله علیه واله) برای حلّ اختلافهای خود+۳ آیه
- خودداری منافقان از مراجعه به حکم خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، در حلّ اختلافهای خود+۴ آیه
- ایمان به خدای یگانه رکن اساسی اسلام+۲ آیه
- ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، از ارکان اسلام
- تظاهر منافقان به اسلام در برابر مسلمانان+۸ آیه
- دروغ بودن ادّعای منافقان در اطاعت از خدا
- ادّعای دروغ منافقان، مبنی بر پیروی از خدا و رسول+۱ آیه
- فراخوان منافقان به پیروی از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- فرمانبری از خدا، لازمه جداناپذیر ایمان راستین+۳ آیه
- فرمانبری از رسولخدا(صلی الله علیه واله)، لازمه جداناپذیر ایمان راستین+۳ آیه
- ادّعای دروغ منافقان در پذیرش ایمان+۳ آیه
- حرمت کفر به اسلام+۵ آیه
- ایمان به خدا، مستلزم اطاعت از او+۱ آیه
- ادّعای دروغین منافقان، در ایمان به خدا+۲ آیه
- اعراض گروهی از منافقان صدر اسلام، از داوری خدا+۱ آیه
- پذیرش داوری پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در خصومتها، دلیل بر راستگویی در ادعای ایمان+۲ آیه
- دلیل نبودن سوگند خوردن، بر راستگویی افراد+۶ آیه
- اطاعت و پیروی از سنّت پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، نشانه ایمان+۳ آیه
- اعراض منافقان، از سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- مخالفت با سنّت و روش پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، موجب کفر و بی ایمانی
- شک و تردید منافقان به حکمیّت خدا، مانع اطاعت انان از خدا+۲ آیه
- شک و تردید منافقان به حکمیّت رسول خدا(صلی الله علیه واله)، مانع اطاعت انان از ان حضرت+۲ آیه
- شک و تردید منافقان به حکمیّت خدا، مانع اطاعت انان از خدا+۲ آیه
- شک و تردید منافقان به حکمیّت رسول خدا(صلی الله علیه واله)، مانع اطاعت انان از ان حضرت+۲ آیه
- شک و تردید منافقان در دین، به رغم ادّعای ایمان به ان+۱ آیه
- منافقان، مردمی ظالم و ستم پیشه+۴ آیه
- نفاق، نمودی از ظلم و ستم+۲ آیه
- ایمان، زمینه اطاعت از فرامین محمّد صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- ایمان به پیامبر صلی الله علیه و اله، از ارکان ایمان
- ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله، مستلزم اطاعت از او+۱ آیه
- ادّعای دروغین منافقان، در ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله
- اظهار مؤمنان، برای ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱۲ آیه
- مخالفت با سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه کفر و بیایمانی
- اعراض از سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه نفاق و دورویی+۲ آیه
- پذیرش حکمیّت پیامبر صلی الله علیه و اله در امور اختلافی، نشانه ایمان واقعی و تسلیم بودن+۲ آیه
- اعراض منافقان از قضاوت پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- منافقان صدر اسلام، مدّعی دروغین ایمان به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- ادّعای منافقان، در اطاعت از محمّد صلی الله علیه و اله
- رویگردانی برخی منافقان، از اطاعت پیامبر صلی الله علیه و اله
- سر برتافتن دستهای از منافقان صدر اسلام از دستورات فرامین محمّد صلی الله علیه و اله، به رغم اظهارات اکیدشان مبنی بر فرمانبری از خدا و محمّد صلی الله علیه و اله
- کفر و بیایمانی، عاملی برای مخالفت و عصیان از فرمانهای محمّد صلی الله علیه و اله
- نفاق، عامل تخلّف از فرمان پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- رویگردانی از داوری پیامبر صلی الله علیه و اله، حاصل نفاق و دورویی+۳ آیه
- نفاق، بیماری دل و اندیشه منافقان+۳ آیه
- نفاق، امری قلبی و درونی+۶ آیه
- خودداری گروهی از منافقان، از مراجعه به حکم خدا و رسول صلی الله علیه و اله، برای حلّ اختلافهای خود+۳ آیه
- ادّعای دروغین منافقان، مبنی بر امادگی نظامی خویش، برای شرکت در جهاد+۴ آیه
- منافقان، مدّعی اطاعت و فرمانبری از خدا و رسول صلی الله علیه و اله
- منافقان، مدّعی دروغین ایمان به خدا+۵ آیه
- ادّعای دروغین منافقان، مبنی بر ایمان به پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- ادّعای دروغ منافقان، مبنی بر پیروی از خدا و رسول صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- فراخوان منافقان به پیروی از پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- رویگردانی منافقان، از دعوت محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- اعراض گروهی از منافقان صدر اسلام، از داوری خدا+۱ آیه
- شک و تردید منافقان به حکمیّت رسول خدا صلی الله علیه و اله، مانع اطاعت انان از ان حضرت+۲ آیه
- ستمگری، از اوصاف منافقان+۱ آیه
- منافقان، از زمره ستمگران+۴ آیه
- لجاجت و نپذیرفتن احکام و فرمانهای خدا و رسول صلی الله علیه و اله از سوی منافقان علیرغم اگاهی به مصونیت احکام از ظلم و اجحاف+۱ آیه
- تظاهر منافقان به اسلام، در برابر مسلمانان+۸ آیه
- تن دادن منافقان صدر اسلام به داوری پیامبر صلی الله علیه و اله در صورت تامین منافع انان از طریق حق+۳ آیه
- منافقان، فاقد صدق در ادّعای ایمان+۷ آیه
- صدق نداشتن منافقان در ادّعای خود، مبنی بر امادگی برای جهاد+۴ آیه
- بیماردلی، نشانه نفاق و دورویی+۱ آیه
- نپذیرفتن داوری پیامبر صلی الله علیه و اله، از نشانههای نفاق+۳ آیه
- گمان ناعادلانه بودن حکم خدا و رسول صلی الله علیه و اله، از نشانههای نفاق+۱ آیه
- اندیشه سودجویانه، از نشانههای نفاق و دورویی+۲ آیه
- عصیان و نافرمانی از خدا، نشانه نفاق و دورویی+۱ آیه
- نسبت دادن جرم و گناه خویش به دیگران با مظلومنمایی، نشانه نفاق و دورویی+۱ آیه