کلمهى «حلم» و «احتلام» به معناى جنب شدن در خواب است که يکى از نشانههاى بلوغ مىباشد. البتّه نشانههاى بلوغ براى دختران و پسران متفاوت است که در رسالههاى مراجع تقليد آمده است.
آيهى قبل، اجازه گرفتن کودکان را به سه زمان مشخّص اختصاص داد، اما اين آيه زمان مشخّصى را اعلام نکرده و فرزندان بالغ، در تمام اوقات بايد براى ورود به اتاق والدين، اجازه بگيرند.
جلد 6 - صفحه 212
براى ريشه کن ساختن يک مفسده اجتماعى مانند اعمال منافى عفت تنها توسل به اجراى حدود و تازيانه کافى نيست، در هيچ يک از مسائل اجتماعى چنين برخوردى نتيجه مطلوب را نخواهد داد، بلکه بايد مجموعهاى ترتيب داد از آموزش فکرى و فرهنگى آميخته با آداب اخلاقى و عاطفى، و آموزشهاى صحيح اسلامى، و ايجاد يک محيط اجتماعى سالم، سپس مجازات را به عنوان يک عامل در کنار اين عوامل در نظر گرفت.
به همين دليل در اين سوره نور که در واقع سوره عفّت است از مجازات مردان و زنان زناکار شروع مىکند، و به مسائل ديگر مانند فراهم آوردن وسائل ازدواج سالم، رعايت حجاب اسلامى، نهى از چشمچرانى، تحريم متهم ساختن افراد به آلودگى ناموسى، و بالاخره اجازه گرفتن فرزندان به هنگام ورود به اطاق پدران و مادران، گسترش مىدهد. و اين نشان مىدهد که اسلام از هيچ يک از ريزهکارىهاى مربوط به اين مسأله غفلت نکرده است.
خدمتکاران و فرزندان بالغ نيز موظفند بدون اجازه وارد نشوند، حتى کودکان نابالغ که مرتبا نزد پدر و مادر هستند نيز آموزش داده شوند که در اوقات استراحت پدر و مادر بدون اجازه وارد نشوند. اين يک ادب اسلامى است هر چند متاسفانه امروزه کمتر رعايت مىشود و با اينکه قرآن صريحا آن را در آيات فوق بيان کرده است، در نوشتهها و سخنرانىها نيز کمتر ديده مىشود که پيرامون اين حکم اسلامى و فلسفه آن بحث شود، و معلوم نيست به چه دليل اين حکم قطعى قرآن مورد غفلت و بى توجهى قرار گرفته است؟
لازم است پدران و مادران اين مسائل را جدى بگيرند، و فرزندان خود را عادت دهند هنگام ورود اجازه بگيرند، و همچنين از کارهايى که سبب تحريک فرزندان مىگردد از جمله خوابيدن زن و مرد در اطاقى که بچههاى مميز مىخوابند تا آنجا که امکان دارد پرهيز کنند، و بدانند اين امور از نظر تربيتى فوق العاده در سرنوشت آنها مؤثر است.
در حديثى از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مىخوانيم: «اياکم و ان يجامع الرجل امراته و الصبى فى المهد ينظر اليهما» «1» مبادا در حالى که کودکى در گهواره به شما مىنگرد آميزش جنسى کنيد. «2»
«1». بحار، ج 103، ص 295.
«2». تفسير نمونه.
جلد 6 - صفحه 213