امام باقر عليه السلام مىفرمايد: قبل از اسلام، افراد نابينا، لنگ و مريض حقّ نداشتند با افراد سالم غذا بخورند. اين آيه به آنان اجازه داد تا با افراد سالم و دستهجمعى غذا بخورند، يا اگر خواستند جداگانه ميل کنند. «1»
علّامه طباطبايى مىفرمايد: ظاهر آيه چنين است که خداوند براى مؤمنان حقّى قرار داده که بتوانند از خانه فرزندان و خويشان و دوستانشان به ميزان احتياج بخورند و مصرف کنند و اين اذن، کلّى و فراگير است، لکن ابتداى آيه به سه گروه اشاره کرده که معمولًا نمىتوانند غذاى خود را تأمين کنند و نيازمند ديگران هستند، اما حکم به اين سه گروه اختصاصى ندارد و براى همه مؤمنان است. «2»
اين آيه تنها اجازه استفاده از خانه خويشانِ نَسَبى را بيان کرده و نامى از فاميل سببى مثل پدرزن، مادرزن، برادرزن و خواهرزن نبرده است.
اين آيه تنها دربارهى غذا خوردن است، ولى تصرّفات ديگر مشروط به گرفتن اجازه است.
و خوردن غذا از خانههاى ياد شده نيز بايد طبيعى و دور از اسراف و تبذير باشد. «3»
در موارد ذکر شده در آيه نيز، گاهى قرائن نشان مىدهد که اين يازده گروه ميل ندارند از
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». تفسير الميزان.
«3». تفسير صافى.
جلد 6 - صفحه 216
غذاى خانه آنان بخوريم، مثل آنکه خوردنى را در جاى مخصوصى پنهان کردهاند. در چنين مواردى بايد دست نگهداريم.
امام باقر عليه السلام فرمود: هنگامى که شخصى وارد خانه مىشود و بر اهل آن سلام مىکند و آنان جواب دهند، اين سلام بر خويشتن است. «1»
خانهى فرزند در اين آيه نيامده است، شايد به خاطر اين که اين مورد، روشن و مسلم است.
در حديث مىخوانيم: «انت و ما لک لابيک» تو و مالت از آن پدرت مىباشيد.