آیه ۶۱ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۶۱ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۸

لَّيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالَاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

بر نابینا و افراد لنگ و بیمار گناهی نیست (که با شما هم غذا شوند)، و بر شما نیز گناهی نیست که از خانه‌های خودتان [=خانه‌های فرزندان یا همسرانتان که خانه خود شما محسوب می‌شود بدون اجازه خاصّی‌] غذا بخورید؛ و همچنین خانه‌های پدرانتان، یا خانه‌های مادرانتان، یا خانه‌های برادرانتان، یا خانه‌های خواهرانتان، یا خانه‌های عموهایتان، یا خانه‌های عمّه‌هایتان، یا خانه‌های داییهایتان، یا خانه‌های خاله‌هایتان، یا خانه‌ای که کلیدش در اختیار شماست، یا خانه‌های دوستانتان، بر شما گناهی نیست که بطور دسته‌جمعی یا جداگانه غذا بخورید؛ و هنگامی که داخل خانه‌ای شدید، بر خویشتن سلام کنید، سلام و تحیّتی از سوی خداوند، سلامی پربرکت و پاکیزه! این گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌کند، باشد که بیندیشید!

معنی کلمات و عبارات
«حَرَجٌ»: گناه (نگا: توبه / ، احزاب / ). «بُیُوتِکُمْ»: خانه‌های خود. مراد خانه فرزندان است. چرا که به فرموده پیغمبر، فراچنگ آورده اولاد فرا چنگ آورده پدر بشمار است: الف) اِنَّ أَطْیَبَ ما یَأْکُلُ الْمَرْءُ مِنْ کَسْبِهِ، وَ إِنَّ وَلَدَهُ مِنْ کَسْبِهِ. ب) أَنْتَ وَ مالُکَ لأبِیکَ. (نگا: تفسیر آلوسی). «لَیْسَ عَلی الأعْمی ...»: طبق برخی از روایات، اهل مدینه پیش از آن که اسلام را پذیرا شوند، افراد نابینا و شل و بیمار را از حضور بر سر سفره غذا منع می‌کردند و با آنان هم‌غذا نمی‌شدند. اسلام این عمل را نکوهش فرمود. «مَفَاتِحَ»: جمع مِفْتَح، کلیدها (نگا: انعام / ). «مَا مَلَکْتُم مَّفَاتِحَهُ»: خانه‌هائی که کلیدهای آنها در اختیار شما است. مراد خانه‌هائی است که نگاهبانی و مواظبت آنها به شما واگذار شده و شما را مراقب و متصرّف در آنها نموده‌اند. «أَن تَأْکُلُوا جِمیعاً أَوْ اَشْتَاتاً»: این که گروهی یا تنها غذا بخورید. برخی از اعراب مانند قبیله کنانه، و جمعی از مسلمانان در آغاز اسلام از غذا خوردن تنهائی، ابا داشتند، قرآن بدانان تعلیم می‌دهد که غذا خوردن به صورت جمعی و فردی هر دو مجاز است. «فَسَلِّمُوا عَلی أَنفُسِکُمْ»: بر خودتان سلام کنید. مراد از «خودتان»، «همدیگر» است (نگا: بقره / ) و در اصل منظور ساکنان منازل است، اعم از بیگانگان یا خویشان و اهل خانواده. از قبیل: پدر و مادر و برادر و خواهر و همسر و پسر و دختر (نگا: آل‌عمران / ). اگر هم به هنگام ورود به خانه‌ای، کسی در آنجا نباشد، باید بر خویشتن سلام کرد و گفت: أَلسَّلامُ عَلَیْنا وَ عَلی عِبَادِ اللهِ الصَّالِحینَ. «مِنْ عِندِاللهِ»: از سوی خدا مقرّر است و برنامه اسلامی است. «تَحِیَّةً»: درود و سلام. مفعول مطلق است برای (سَلِّمُوا) از غیر لفظ خود، همچون قَعَدْتُ جُلُوساً. «طَیِّبَةً»: پاک. مایه خوشحالی و سرور.
نزول

سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۲۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - نابینایى، لنگى و مرض، سه عامل معاف شدن از تکالیفى است که در آنها، بینایى، حرکت و راه رفتن و سلامت لازم است. «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج» برداشت یاد شده مبتنى بر این است که جمله «و لا على أنفسکم أن تأکلوا...» استینافیه و جدا از جمله «لیس على الأعمى حرج...» باشد. بر این اساس جمله «لیس على الأعمى...» درصدد بیان قانون و اصلى کلى است و آمدن آن به تناسب بیان احکام افرادى است که به شکلى از برخى از تکالیف معاف اند; مانند زنان سالخورده که از حجاب معاف اند و نیز معاف بودن فرزندان و برادر زادگان و... از اجازه خواستن جهت ورود به خانه دیگران که در دنبال همین آیه ذکر شده است. ۲ - نابینایان، لنگ ها و مریضان، در استفاده از خوراکى هاى اهل خانه خود (فرزندان و همسر) بدون هیچ اجازه اى، مجازاند. «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم» برداشت فوق، مبتنى بر این است که جمله «و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم» عطف بر جمله پیشین باشد. گفتنى است مقصود از «بیوتکم» (خانه هاى خود) خانه همسر و فرزندان است که از افراد خودى هر شخصى محسوب مى شوند. ۳ - نابینایان، لنگ ها و مریضان، در استفاده از خوراکى هاى منازل پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو، عمه، دایى و خاله خود، بدون هیچ اذنى، مجازاند. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من ... بیوت ءابائکم ... أو بیوت أخوتکم» ۴ - نابینایان، لنگ ها و مریضان، در استفاده از خوراکى هاى منازلى که کلیدهاى آنها را در دست دارند و نیز از منازل دوستان خود، بدون هیچ اذنى، مجازاند. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم ... أو ما ملکتم مفاتحه أو صدیقکم» ۵ - شخصیت افراد نابینایان، لنگ ها و مریضان، برابر شخصیت دیگر انسان ها است. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم ... أو ما ملکتم مفاتحه أو صدیقکم» از این که افراد ناقص العضو (مانند نابینایان و...) در استفاده از خوراکى هاى منازل خویشان خود همانند دیگر افراد جامعه شمرده شدند، حاکى از حقیقت یاد شده است. گفتنى است آنچه در برخى از تواریخ آمده که برخى از مردم از هم غذا شدن با نابینایان، مریضان و... خوددارى مى کردند تأیید کننده همین برداشت است; زیرا اسلام خواسته است با چنین سنّتِ نادرستى مبارزه کند. ۶ - اسلام، دینى است آسان و بدون هیچ سختى و مشقت براى پیروانش. «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج و لا على أنفسکم» «حرج» در اصل به معناى «ضیق» (سختى و مشقت) است. برداشت فوق مبتنى بر همین معناى اصلى است. ۷ - اسلام، حامى مستضعفان و ناتوانان است. «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که نابینایى، لنگى و مرض نوعاً موجب از کار افتادگى انسان مى شود. در نتیجه، چنین افرادى در شمار افراد مستضعف و ناتوان قرار مى گیرند. ۸ - احکام و قوانین اسلام، مطابق با ضرورت ها و واقعیت هاى موجود در زندگى و متناسب با توانایى ها و مقدورات بشرى «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج» اختصاص احکام و مقرارتى ویژه براى افرادى که برخى از توانایى هاى خود را از دست داده اند (مانند نابینایان لنگ ها و مریضان) و نیز آسان گرفتن براى آنان، گویاى حقیقت یاد شده است. ۹ - استفاده از خوراکى هاى اهل خانه خود (فرزندان و همسر) بدون اذن خواستن، جایز است. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم» ۱۰ - استفاده از خوراکى هاى منازل پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو، عمه، دایى و خاله خود، بدون اذن خواستن، جایز است. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو بیوت أخوتکم ... أو بیوت خلتکم» ۱۱ - استفاده از خوراکى هاى منازلى که کلیدهاى آنها در دست انسان است، بدون اذن خواستن، جایز است. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم ...أو ما ملکتم مفاتحه» ۱۲ - انبارداران و کسانى که وکیل افراد در نگه دارى خوردنى ها و مواد غذایى اند، مى توانند بدون اذن خواستن از صاحبان آنها، از آن خوردنى ها تناول کنند. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم ... أو ما ملکتم مفاتحه» برخى از مفسران بر آنند که مقصود از «ما ملکتم مفاتحه» کسانى اند که وکیل و قیم دیگران در آب ملک و حیواناتى مانند گاو، گوسفند و شتر مى باشند. این افراد حق دارند بدون اذن خواستن، از خوراکى هاى موجود در انبارها و نیز از شیر و دیگر فراورده هاى حیوانات تحت حفاظت خود، به مقدار مصرف شخصى خود بهره گیرند. ۱۳ - استفاده از خوراکى هاى منازل دوستان، بدون اذن خواستن، جایز است. «لیس على الأعمى حرج ... أن تأکلوا من بیوتکم ... أو صدیقکم» ۱۴ - استفاده از خوراکى هاى موجود در منازل خویشاوندان، بدون اذن خواستن از ایشان، از حقوق خویشاوندى است. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو بیوت خلتکم» مجاز بودن استفاده از خوراکى هاى منازل پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو و... - که از خویشاوندان محسوب مى شوند - و بدون هیچ اذنى از آنان، حاکى از حقى است میان آنان که باید رعایت شود. ۱۵ - استفاده از خوراکى هاى موجود در منازل دوستان، بدون اذن خواستن از ایشان از حقوق دوستى است. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم ... أو ما ملکتم مفاتحه» ۱۶ - استفاده کلید داران از خوراکى هاى موجود در منازل، بدون اجازه خواستن از صاحبان آنها، حقى است براى آنان. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم ... أو ما ملکتم مفاتحه» ۱۷ - رابطه خویشاوندى و دوستى، منشأ پیدایش حق است. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو صدیقکم» ۱۸ - سپردن کلیدهاى خانه ها به هر شخصى، منشأ پیدایش حق براى آن شخص «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو ما ملکتم مفاتحه» ۱۹ - نابینایان، لنگ ها و مریضان، مى توانند با دیگر اعضاى خانواده خود و نیز باخویشاوندان و دوستان خویش باهم (بر سر یک سفره) و یا جداگانه، غذا میل کنند. «لیس على الأعمى حرج ...و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو صدیقکم لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتًا» ۲۰ - نقص عضو مانند نابینایى، لنگى و بیمارى را، نباید مانع از هم غذا شدن با افراد سالم دانست. «لیس على الأعمى حرج ...و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو صدیقکم لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتًا» توصیه خداوند به این که افراد ناقص العضو، نابینایان و... حق دارند با افراد سالم هم غذا شوند، مى تواند به این دلیل باشد که کسى گمان نکند که نقص عضو، مانع از هم غذا شدن است و باید از افراد ناقص العضو، اجتناب کرد. گفتنى است آنچه در برخى از تواریخ آمده است که برخى از مردم از هم غذا شدن با نابینایان و... خوددارى مى کردند، مؤید همین برداشت است. ۲۱ - هریک از مسلمانان، مى توانند با اعضاى خانواده خود و نیز خویشاوندان و دوستان خویش به صورت جمعى (بر سر یک سفره) و یا جداگانه، غذا میل کنند. «لیس على الأعمى حرج...و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو صدیقکم لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتًا» ۲۲ - مسلمانان، در عین مجاز بودن از تناول کردن خوراکى هاى منازل خویشاوندان و دوستان خویش، مى توانند با هم و یا جدا از آنان و بدون اذن، غذا میل کنند. «لیس على الأعمى حرج ...و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم أو بیوت ءابائکم ... أو صدیقکم لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتًا» ۲۳ - غذا خوردن به صورت جمعى و بر سر یک سفره و یا به طور تنهایى و پراکنده، جایز است. «لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتًا» ۲۴ - سلام کردن به یکدیگر به هنگام ورود به خانه ها، توصیه خداوند به همه مسلمانان «فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم» ۲۵ - سلام کردن، از آداب معاشرت و رفت و آمد و مهمانى میان مسلمانان «فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم» ۲۶ - پیوند خویشاوندى و دوستى و ارتباطات نزدیک، نباید موجب سهل انگارى در رعایت ادب اسلامى و آداب معاشرتى میان خویشاوندان و دوستان گردد. «لیس على الأعمى حرج ... و لا على أنفسکم أن تأکلوا من بیوتکم ... أو صدیقکم ... فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم» برداشت یاد شده به خاطر این است که غالباً پیوند دوستى و خویشاوندى، سبب سهل انگارى در رعایت ادب فیمابین مى شود. از این رو مى توان گفت: خداوند توصیه فرمود که مسلمانان به هنگام ملاقات با دوستان و خویشاوندان خود، سلام کنند و.... ۲۷ - سلام گفتن مسلمانان به یکدیگر، در حقیقت درودى است مبارک و پاکیزه که از جانب خداوند، مقرر شده است. «فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم تحیّة من عند اللّه مبرکة طیّبة» «من عند اللّه» ظرف و متعلق به عامل مقدر (مانند «ثابتة» یا «مشروعة») است و در مجموع صفت براى «تحیّة» مى باشد. «مبارکة طیّبة» نیز صفت دیگر آن است. ۲۸ - مسلمانان، از نظر علاقه وارتباط، بسان یک پیکراند که باید نزدیک ترین ارتباط و مستحکم ترین پیوندها را میان خود بر قرار سازند. «فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم» برداشت فوق، از تعبیر «على أنفسکم» (برخودتان) به جاى على «أهلها» (بر اهل خانه ها) استفاده شده است. ۲۹ - مؤمنان، داراى جایگاهى ویژه نزد پروردگاراند و سلام آنان به یکدیگر، از ارزش خاصى برخوردار است. «فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم تحیّة من عند اللّه مبرکة طیّبة» از این که خداوند درود مسلمانان به یکدیگر را، سلام خود دانسته است، مى توان به برداشت فوق دست یافت. ۳۰ - تحیت و درود خداوند، مبارک (برکت آفرین و داراى خیر فراوان) و پاکیزه است. «تحیّة من عند اللّه مبرکة طیّبة» «برکة» به معناى رشد و فزونى و «مبارک» به معناى چیزى است که از آن خیر و نعمت بسیار برمى خیزد (برگرفته از لسان العرب). ۳۱ - سلام کردن مؤمنان به یکدیگر، مایه برکت و خیر فراوان و پاکیزگى است. «فسلّموا على أنفسکم تحیّة من عند اللّه مبرکة طیّبة» ۳۲ - خداوند، آیات خویش را براى انسان ها تبیین و تشریح مى کند. «کذلک یبیّن اللّه لکم الأیت» ۳۳ - احکام و قوانین قرآن مانند احکام حرجى و...، از آیات و نشانه هاى خداوندى است. «القوعد من النساء ...فلیس علیهن جناح أن یضعن ثبابهنّ ...لیس على الأعمى حرج ... فإذا دخلتم بیوتًا فسلّموا على أنفسکم... کذلک یبیّن اللّه الأیت» ۳۴ - تعقل و خردورزى، فلسفه و هدف تبیین و تشریح آیات خداوندى و احکام الهى در قرآن است. «لیس على الأعمى حرج ... کذلک یبیّن اللّه لکم الأیت لعلّکم تعقلون» ۳۵ - آیات خداوندى و احکام الهى، عمیق، حکیمانه و شایسته هر گونه تعقل و اندیشه کردن انسان در آنها است. «لیس على الأعمى حرج ... کذلک یبیّن اللّه لکم الأیت لعلّکم تعقلون» ۳۶ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «أو ماملکتم مفاتحه» قال: الرجل یکون له وکیل یقوم فى ماله فیأکل بغیر إذنه; از امام صادق(ع) روایت شده است که در باره سخن خداى - عزّوجلّ - «أو ما ملکتم مفاتحه» فرمود: این مانند آن است که شخص، وکیلى دارد که اداره مال او در دست وى است. او مى تواند بدون اجازه صاحب مال از آن بخورد». ۱- کافى، ج ۶، ص ۲۷۷، ح ۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۶۲۷، ح ۲۵۵. ۳۷ - «عن أبى جعفر(ع) إذا دخل الرجل منکم بیته ... إن لم یکن فیه أحد فلیقل: السلام علینا من عند ربّنا یقول اللّه «تحیّة من عنداللّه مبارکة طیّبة»; از امام باقر(ع) روایت شده است: هر گاه شخصى از شما وارد خانه خود شود... اگر کسى در آن خانه نبود، بگوید: «السلام علینا من عند ربّنا». خدا مى فرماید: تحیّة من عنداللّه مبارکة طیّبة». ۳۸ - «عن أبى جعفر(ع) فى قوله «لیس على الأعمى حرج و لا على الأعرج حرج و لا على المریض حرج» وذالک أن أهل المدینة قبل أن یسلّموا کانوا یعزلون الأعمى و الأعرج و المریض و کانوا لایأکلون معهم و کان الأعمى و المریض یقولون: لعلّنا نوذیهم إذا أکلنا معهم فاعتزلوا مواکلتهم فلمّا قدم النبى(ص) سألوه عن ذالک فأنزل اللّه «لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعًا أو أشتاتاً; از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند «لیس على الأعمى حرج...» فرمود: اهل مدینه قبل از آنکه مسلمان شوند، نابینایان، لنگان و بیماران را از خود جدا مى کردند و با آنان هم غذا نمى شدند... و کوران و بیماران مى گفتند: شاید اگر ما با دیگران هم غذا شویم، موجب اذیت آنان باشیم. از این رو از هم غذا شدن با دیگران کناره مى گرفتند. پس هنگامى که پیامبر(ص) وارد مدینه شد، از آن حضرت سؤال کردند. خداوند این آیه را نازل فرمود: لیس علیکم جناح أن تأکلوا جمیعاً أو أشتاتاً». ۱- تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۰۸; نورالثقلین، ج ۳، ص۶۲۴، ح ۲۴۲. ۳۹ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «أو ما ملکتم مفاتحه أو صدیقکم» قال: هولاء الذین سمّى اللّه عزّوجلّ فى هذه الآیة تأکل بغیر إذنهم من التمر و المأدوم ... فأمّا ما خلا ذالک من الطعام فلا; از امام صادق(ع) درباره سخن خداى - عزّوجلّ - «أو ما ملکتم مفاتحه أو صدیقکم» فرمود: افرادى که خداوند - عزّوجل - در این آیه ذکر کرده است، بدون اجازه شان از خرما و نان خورشتشان بخورید... و غیر از آن، از بقیه طعام ها نمى توانید بدون اجازه بخورید». ۱- کافى، ج ۶، ص ۲۷۷، ح ۲; نورالثقلین، ج ۳، ص ۶۲۶- ، ح ۲۵۱. ۴۰ - «أبى الصباح قال: سألت أبا جعفر(ع)، عن قول اللّه عزّوجلّ: فإذا دخلتم بیوتاً فسلّموا على أنفسکم...» فقال: هو تسلیم الرجل على أهل البیت حین یدخل ثمّ یردّون علیه، فهو سلامکم على أنفسکم; ابوالصباح از امام باقر(ع) پرسید: این که خداوند فرموده است: «فإذا دخلتم بیوتاً فسلّموا على أنفسکم» مراد چیست؟ فرمود: مراد این است که شخص، هرگاه وارد خانه شود، بر اهل خانه سلام کند. پس آنان جواب سلام او را مى دهند. پس آن سلام شما بر خودتان است». ۱- معانى الأخبار، ص ۱۶۲، ح ۱; نورالثقلین، ج۳، ص ۶۲۷، ح ۲۵۸.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار بیماریآثار لنگیآثار کلیدداریآثار کوریآداب مهمانیارزش سلاماهمیت اتحاد مسلمانانبرکت سلامبرکت سلام خداتشریع سلامتغذیه جمعیتغذیه فردیحقوق دوستیحقوق کلیددارانحقیقت سلامحکمت در آیات خداخوردن از خانه برادرخوردن از خانه خالهخوردن از خانه خواهرخوردن از خانه خویشاوندانخوردن از خانه داییخوردن از خانه دوستخوردن از خانه عمهخوردن از خانه عموخوردن از خانه فرزندخوردن از خانه مادرخوردن از خانه موکلخوردن از خانه همسرخوردن از خانه پدرخیریت سلام خداروابط خانوادگیزمینه برکتسلام مؤمنانسلام هنگام ورود به خانهشخصیت بیمارشخصیت لنگشخصیت کورمحدوده اختیارات انباردارانمحدوده اختیارات بیمارمحدوده اختیارات خویشاوندانمحدوده اختیارات دوستمحدوده اختیارات لنگمحدوده اختیارات وکیلمحدوده اختیارات کلیددارانمحدوده اختیارات کورمحدوده استیذان از دوستمحدوده استیذان از فرزندمحدوده استیذان از همسرمنشأ حقوقموانع همسفرگیهمسفرگی با بیمارانهمسفرگی با خویشاوندانهمسفرگی با لنگ هاهمسفرگی با کورانهمسفرگی مسلمانانویژگیهای سلام خداآداب تغذیهآثار سلامدر آیات خداحامی مستضعفاناز آیات خدادن و عینیتویژگیهای آیات خداآداب ورود به خانهمسؤولیت اجتماعی مسلمانانآثار دوستیفلسفه تبیین آیات خداحقوق خویشاوندیاهمیت آداب معاشرتاهمیت سلاماحکام استیذانزمینه خیرزمینه تعقلعوامل رفع تکلیفآثار خویشاوندینقش اسلامسهولت اسلامتبیین آیات خداتساوی انسان هااحکام خوردنیهاویژگیهای اسلامآداب معاشرترسوم جاهلیتتعالیم خدافضایل مؤمنانتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶۹)
  • بیماری، عامل جواز کنارهگیری از جهاد+۴ آیه
  • بیماری، سبب معاف شدن از تکالیف انسانهای سالم
  • کوری، باعث معافیت از برخی تکالیف بینایان
  • لنگی، سبب معاف شدن از برخی تکالیف
  • تعقّل، فلسفه ایاتاسانی در احکام از سوی خدا
  • جواز استفاده بستگان از خوراکیهای موجود در منازل یکدیگر
  • اسانگیری بر دوستان در خوردن خوراکیهای منازل دوستان خود
  • کلیددار منازل دیگران، مجاز به خوردن خوراکیهای موجود در منازل انان
  • اسانگیری بر لَنگ و ناتوان با معاف کردن انان از شرکت در جهاد+۲ آیه
  • برداشته شدن تکلیف جهاد از نابینایان+۲ آیه
  • اندیشیدن، حکمت تبیین برخی از احکام عملی برای مکلّفان+۴ آیه
  • تشریح احکام عملی مکلّفان برای تعقّل در انها به صورت ایههای خدا+۳ آیه
  • اندیشه، حکمت نزول ایات الهی+۴ آیه
  • خداوند، تبیین کننده ایات قران+۵ آیه
  • خداوند، تبیین کننده ایات احکامی قران+۹ آیه
  • تبیین ایات الهی با تشریح احکام تکلیفی برای مکلّفان+۹ آیه
  • اندیشیدن، حکمت تبیین ایات خدا برای مردم+۴ آیه
  • نامگذاری هر یک از عبارتهای مشخّص قران به (ایه) از سوی خداوند+۹ آیه
  • نقش ایات و تبیین ان در اندیشه انسانها+۴ آیه
  • لزوم رعایت ادب و سلامگفتن به افراد خانواده، هنگام ورود بر انان
  • مؤمنان، موظّف به رعایت ادب هنگام ورود به خانههای یکدیگر+۱ آیه
  • مُجاز بودنِ کلیدداران منازل برای استفاده از خوراکیهای موجود در ان خانهها
  • عدم لزوم اجازه از والدین برای استفاده از خوراکیهای منازل والدین برای فرزندان
  • لازم نبودن اجازه برای استفاده از خوراکیهای منزل برادر
  • عدم لزوم اجازه از خواهر برای استفاده از خوراکیهای منزل او
  • لازم نبودن اجازه از عمّه و عمو، جهت بهرهمندی از خوراکیهای منازل انان
  • نیاز نبودن به اجازه از داییها و خالهها برای استفاده از خوراکیهای منازل انان
  • لازم نبودن اجازه از دوستان برای استفاده از خوراکیهای منازل انان
  • لازم نبودن اجازه از فرزندان، جهت بهره گرفتن از خوراکیهای منازل انان
  • عدم لزوم اجازه از همسران برای استفاده از خوراکیهای منازل انان
  • عدم لزوم اجازه برای نابینایان و مریضان و شلان برای استفاده ار خوراکیهای منازل بستگان و دوستان و کلیدسپاران
  • اسلام، دارای احکامی اسان برای بندگان+۴ آیه
  • بیان ایات الهی از سوی خدا، زمینه امید به تعقّل مردم+۴ آیه
  • برادر، مجاز به تصرف و خوردن خوراکیهای منزل برادر
  • تحیّت و سلام تشریع شده از سوی خداوند، امیخته با خیر و برکت
  • سلام گفتن مسلمانان به هنگام ورود به خانه، ورودی بابرکت از جانب خداوند
  • سلام گفتن مرد به همسر و خانوادهاش هنگام ورود بر انها، برکتی از جانب خداوند
  • جواز خوردن از منزل پدر، بدون اجازه
  • جواز استفاده پسر برادر، از غذای منزل عمّه
  • تحیّت، سبب افزایش برکت و خیر فراوان
  • درود و تحیّت، باعث خوشی و خرّمی زندگی
  • اشنایی دادن و تحیّت و سلام از شرایط و اداب ورود به محلّ سکونت و خانه دیگران+۱ آیه
  • تحیّت و سلام بر خانواده، از اداب ورود به خانه
  • تحیّت بر میزبان، هنگام ورود به خانه، کاری پسندیده+۱ آیه
  • اندیشه و تفکّر، دارای ارزش و اهمّیّت و مورد ترغیب خداوند+۵ آیه
  • خرد ورزیدن و اندیشیدن، هدف تبیین ایات و احکام از سوی خداوند+۷ آیه
  • تبیین ایات الهی از سوی خداوند، زمینهساز تفکّر+۴ آیه
  • تبیین احکام الهی از سوی خداوند، زمینهساز تفکّر و خردورزی+۴ آیه
  • لنگی، سبب برداشته شدن تکلیف جهاد+۱ آیه
  • نابینایی، عامل برداشته شدن تکلیف جهاد+۱ آیه
  • کوری چشم، عامل معاف شدن از تکالیف مشروط به بینایی
  • مانع نبودن کوری چشم، از هم غذا شدن شخص نابینا با خویشاوندان خود (پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو، عمّه، دایی و خاله)
  • مانع نبودن کوری چشم، از هم غذا شدن شخص نابینا، با اهل خانه خود
  • جواز استفاده شخص کور، از غذای کسی که کلید خانهاش به دست او سپرده شده
  • جواز استفاده شخص کور، از غذای خانه دوست
  • از حقوق دوستی، استفاده از خوراکیهای موجود در منازل دوستان، بدون اذن انان
  • از حقوق کلیدداران، استفاده از خوراکیهای موجود در منازل، بدون اجازه از صاحبان انها
  • دوستی افراد با یکدیگر منشا پیدایش حق متقابل برای انان
  • رابطه خویشاوندی، موجب پیدایش حقوق
  • سپردن کلیدهای خانهها به هر شخصی، سبب پیدایش حق برای ان شخص
  • انعطاف پذیری احکام، در صورت عارض شدن عسر و حرج+۵ آیه
  • تبیین احکام الهی، از جانب خداوند+۷ آیه
  • تبیین احکام از جانب خداوند، از ایات الهی و زمینه ای برای تفکّر+۱ آیه
  • تعقّل، از علّتهای تشریع و تبیین احکام الهی+۲ آیه
  • واجب نبودن اذن، برای استفاده از خوردنیهای منازل دوستان
  • واجب نبودن اجازه، برای استفاده از خوردنیهای منازل خویشان
  • عدم وجوب اذن، جهت استفاده نابینایان و لنگها و مریضها، از خانه خویشان و دوستان خود
  • جواز استفاده کلیدداران منزل، از خوردنیهای ان، بدون اذن انان
  • برادر، مجاز به تصرف و خوردن خوراکیهای منزل برادر و خواهر خویش
  • جواز استفاده بیماران، از مواد خوراکی، در خانه خویشاوندان و دوستانشان، بدون اذن ایشان
  • جواز تناول غذا و طعام از خانه فرزند، بدون اجازه قبلی
  • جواز تناول پسر، از طعام در خانه پدر و مادر، بدون اذن انها
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۶ آیه
  • جواز استفاده از خوراکیهای اهل خانه خود (همسران و فرزندان) بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای منازل پدران، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای منازل مادران، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای منازل برادران، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای منازل خواهران، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه های عموها، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای موجود در خانه عمّه ها، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه های دایی ها، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه های خاله ها، بدون اجازه انان
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه های تحت اختیار خود، بدون اجازه صاحبان انها
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه های دوستان، بدون اجازه انان
  • جواز خوردن از خوراکیهای منازل خویشاوندان (پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو، عمّه، دایی و خاله) بدون اذن انان
  • استحباب سلام گفتن بر اهل خانه، هنگام ورود بر انان+۱ آیه
  • جواز استفاده اشخاص نابینا، از مواد غذایی در خانه خویشاوندان و دوستان
  • بیماری، عامل جواز کناره گیری از جهاد+۴ آیه
  • جواز استفاده از خوردنیهای منازل دوستان و خویشاوندان، بدون اذن انان
  • جواز استفاده نابینایان و لنگها و مریضها، از خانه خویشان و دوستان خود
  • جواز استفاده کلیدداران منزل، از خوردنیهای انان
  • جواز خوردن و استفاده از خوراکیهای منزل خاله، بدون اجازه از وی
  • جواز خوردن و استفاده از خوراکیهای منزل خاله، بدون اجازه از وی، از ایات الهی و شایسته تعقّل
  • لزوم رعایت ادب و سلام گفتن به افراد خانواده، هنگام ورود بر انان
  • سلام کردن هنگام ورود به هر خانه ای، سفارش خداوند به مسلمانان
  • بیان حکم سلام، هنگام ورود به هر خانه، از ایات الهی و زمینه ای برای تعقل
  • خوردن غذا از خانه برادر بدون اذن وی، امری مباح
  • جواز خوردن غذا از خانه بردگان و مملوکان، از سوی صاحبانشان، بدون اذن انان
  • خوردن غذا از خانه پدر بدون اذن وی، امری مباح
  • خوردن غذا از خانه خاله بدون اذن وی، کاری مباح
  • خوردن غذا از خانه خواهر بدون اذن وی، کاری جایز و مباح
  • اباحه خوردن غذا از خانه دایی، بدون اذن وی
  • جواز خوردن غذا از خانه دوستان، بدون اذن انان
  • اباحه خوردن غذا از خانه عمو، بدون اذن وی از سوی پروردگار
  • خوردن غذا از خانه عمّه، بدون اذن وی، کاری مباح از سوی خداوند
  • جواز خوردن غذا از خانه فرزند، بدون اذن وی، از سوی پروردگار
  • خوردن غذا در خانه مادر بدون اذن وی، کاری مباح از سوی خداوند
  • جواز خوردن غذا از خانه موکّل برای وکیل انها در اداره مال او، بدون اذن خواستن از وی
  • جواز خوردن غذا از خانه های دیگران، برای کلیدداران انها، بدون اذن مالک ان
  • خوردن غذا در خانه همسر بدون اذن وی، کاری مباح، از طرف خداوند
  • تحیّت خداوند، امری برکت افرین بر مؤمنان
  • جواز استفاده از خوراکیهای خانه خواهر، بدون اذن وی
  • جواز خوردن، به صورت انفرادی یا دسته جمعی بر سر یک سفره
  • جواز خوردن غذا از خانه برادران، بدون اذن انان
  • خوردن غذا از خانه پدران بدون اذن انان، امری مباح از سوی خداوند
  • جواز خوردن غذا از خانه خاله ها، بدون اذن انان
  • خوردن غذا از خانه خواهران، بدون اذن انان، امری مباح از سوی خداوند
  • خوردن غذا از خانه داییها، بدون اذن انان، امری مجاز از سوی خداوند
  • خوردن غذا از خانه دوستان، بدون اذن انان، امری مباح
  • خوردن غذا از خانه عموها، بدون اذن انان، امری مجاز از سوی پروردگار
  • خوردن غذا از خانه عمّه ها، بدون اذن انان، امری مباح، از سوی خداوند
  • خوردن غذا از خانه مادران، بدون اذن انان، امری مباح از سوی خداوند
  • جواز خوردن وکیل، از خانه موکّل خود
  • جواز خوردن غذا از منازل دیگران برای کلیدداران انها، بدون اذن مالک انان
  • پیوند خویشاوندی، مسیولیّت اور و موجب پیدایش حقوق ویژه
  • جواز استفاده و خوردن از خوراکیهای خانه خویشاوندان، بدون اذن انان، از اثار خویشاوندی
  • قران، منبعی برای تشریع قوانین مربوط به حقوق خویشاوندی
  • تشریع حقوق خویشاوندی، از ایات الهی و زمینه ای برای خردورزی
  • رعایت حقوق خویشاوندی، زمینه ای برای تعقّل و خردورزی
  • جواز خوردن و استفاده از خوراکیهای خانه های خویشاوندان، بدون اذن انان، از جمله حقوق خویشاوندی
  • جواز خوردن از خوردنیهای خانه دایی، بدون اجازه
  • جواز خوردن از خانه دایی به صورت جمعی و یا پراکنده
  • احکام روابط خویشاوندی مانند جواز خوردن از خانه دایی، از ایات و قوانین شایسته تعقّل و تفکّر
  • تبیین حقوق دوستی از جانب پروردگار، شایسته تعقّل و رعایت
  • استفاده از خوراکیهای موجود در منازل دوستان، از حقوق دوستی
  • مشقّت و سختی، از عوامل رفع تکلیف و یا تخفیف ان+۵ آیه
  • شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۴ آیه
  • سلام، تحیّتی مبارک و طیّب، از جانب خداوند
  • استفاده از خوراکیهای خانه عمو، بدون هیچ اذنی، مباح و جایز
  • انسان، مجاز به استفاده از خوراکیهای خانه عمّه اش، بدون نیاز به اجازه
  • جواز استفاده فرزند برادر، از غذای منزل عمّه
  • ایات از اسما و صفات قران+۴ آیه
  • نامگذاری هر یک از فصول و عبارتهای مشخص قران به (ایه) از سوی خداوند+۹ آیه
  • توصیه الهی به مؤمنان، برای رعایت احترام و کرامت همدیگر
  • جواز استفاده کلیدداران از خوراکیهای موجود در منازل، بدون اجازه خواستن از صاحبان ان
  • سپردن کلید خانه به دیگران، منشا جواز استفاده و خوردن از خوراکیهای ان منزل
  • برداشته شدن گناه از معذوران از جهاد (نابینایان، افراد لنگ و بیمار)
  • احکام و قوانین قران، مانند احکام حرجی لنگها، از ایات خدا
  • مانع نبودن لنگی افراد، در هم سفره و هم غذا شدن با افراد سالم
  • جواز استفاده لنگهای کلید دار منازل دیگران از خوردنیهای خانههای انان
  • مجاز بودن لنگها، در استفاده از خوردنیهای خانه دوستان، بدون اذن صاحبان انها
  • جواز استفاده لنگها از خوردنیهای منازل اهل خود (فرزندان و همسران)
  • مجاز بودن لنگها در استفاده از خوراکیهای منازل خویشان (پدر، مادر، برادر، خواهر، عمو، عمّه، دایی و خاله خود) بدون هیچ اذنی
  • رفع حرج از همسفره و هم غذا شدن افراد لنگ با اعضای خانواده و خویشاوندان خویش
  • تبیین احکام مربوط به لنگها و دیگر افراد، از ایات و نشانههای خداوند
  • تبیین احکام مربوط به لنگها، زمینهای برای اندیشیدن و تفکّر
  • شخصیّت لنگها، برابر شخصیّت دیگر انسانها
  • جواز خوردن فرزندان از خانه مادر، بدون اجازه
  • مُبیّن/ اسماوصفات+۱۰ آیه
  • مرض، موجب تخفیف در تکلیف شرعی+۷ آیه
  • جواز استفاده بیماران از مواد خوراکی در خانه خویشاوندان و دوستانشان، بدون اجازه ایشان
  • سلام کردن از اداب معاشرت+۱ آیه
  • لزوم رعایت ادب و سلام گفتن به افراد خانواده، هنگام معاشرت و ورود بر انان+۱ آیه
  • تحیّت و سلام مؤمنان بر اهل و صاحبان خانهها، هنگام ورود بر انان، مورد توصیه خداوند+۲ آیه
  • مؤمنان، همچون اعضای یک پیکر، برخوردار از نفسی واحد
  • عادّی بودن معاشرت و روابط با والدین، از سوی فرزندان در هم غذا و همسفره شدن با انان
  • عدم لزوم اجازه فرزندان از والدین، برای استفاده از خوراکیهای منازل انان
  • وکالت افراد در محافظت از اموال دیگران موجب جواز تصرّف انان از خوراکیهای موکّلان خود بدون اذن انان
  • جواز و مشروعیّت وکالت
واژه‌ها