تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَسْکَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّا عَلى‌ ذَهابٍ بِهِ لَقادِرُونَ «18» نوع سوم از دلائل توحيد و معاد، استدلال بر نزول باران و کيفيت تأثير آن در جلد 9 - صفحه 120 نبات را بيان مى‌فرمايد: وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً: و فرو فرستاديم از آسمان آب باران را، بِقَدَرٍ: به اندازه حاجت نظام عالم و معاش بنى آدم، زياد نشود بر آن مقدار تا فاسد گرداند، و کم هم نشود از آن مقدار تا نابود گرداند عالم را؛ زيرا زندگى تمامى موجودات منوط به آب است. بنابراين باران را به اندازه نازل کنيم بر وجه حکمت و مصلحت، فَأَسْکَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ‌: پس ساکن کرديم آن را در زمين. الصافى القمى عن الباقر عليه السّلام: فهى الانهار و العيون و الابار. «1» يعنى زمين را جايگاه و مسکن آن قرار دهيم و جمع نمائيم آب را در آن و بتدريج به توسط چشمه‌ها و قناتها جارى سازيم تا بندگان و مخلوقات بدان منتفع شوند وقت انقطاع باران در تابستان. در مجمع: مقاتل از عکرمه از ابن عباس روايت نموده که حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله فرمود: خداوند نازل فرموده پنج نهر از بهشت: سيحون، نهر هند؛ و جيحون، نهر بلخ، و دجله و فرات، نهر عراق؛ و نيل، نهر مصر؛ نازل فرموده اينها را خداى تعالى از يک نهر و جارى ساخته در زمين و قرار داده در آنها منافع بندگان در اقسام معاش ايشان و اينست فرمايش الهى‌ «وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ ...» «2» وَ إِنَّا عَلى‌ ذَهابٍ بِهِ لَقادِرُونَ‌: و بدرستى که ما بر بردن آن هر آينه توانائيم به فاسد کردن يا بخار نمودن آن به طورى که متعذر باشد بدست آوردن آن. حاصل آيه آنکه همچنانکه ما قادريم بر انزال باران، همچنين قدرت داريم بر بردن آن تا خلقان همه از تشنگى بميرند و زمين ويران و خراب گردد، نظير آيه شريفه‌ «قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيکُمْ بِماءٍ مَعِينٍ». «1». تفسير على بن ابراهيم، ج 2، ص 91، چاپ کتابفروشى علّامه قم. «2». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 102، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى. جلد 9 - صفحه 121