تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَأَنْشَأْنا لَکُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ لَکُمْ فِيها فَواکِهُ کَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْکُلُونَ «19»
فَأَنْشَأْنا لَکُمْ بِهِ جَنَّاتٍ: پس ايجاد فرمائيم براى شما به سبب باران بستانها و باغات، مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ: از درختان خرما و انگور. لَکُمْ فِيها فَواکِهُ کَثِيرَةٌ: براى شماست در آن بستانها و باغات ميوجات بسيار از هر نوعى. وَ مِنْها تَأْکُلُونَ: و بعضى از آن ميوجات را مىخوريد. تخصيص خرما و انگور به ذکر براى آنست که اين دو در ميان ميوجات مزيت دارد به اينکه هم طعام است هم خورش، و هم ميوه تفکه تازه و خشک آن، و نيز چون ميوه مدينه است از حجاز و طائف، حق سبحانه ذکر فرمود نعمتى که شناسند آن را.
تبصره: آيه شريفه آگاهى است بندگان را بر نعمت عظيمه، يعنى ايجاد و انزال باران و ساير نعمى که به سبب آن حاصل آيد. و نيز دال است صريحا به اينکه نزول باران، مقدر به تقدير قادر حکيم است بر وفق حکمت و مصلحت و احتياج معاش مخلوقات. بنابراين خشکسالى و قطع باران در بعض سنوات، نيست مگر به سبب شآمت افعال بندگان و استحقاق ايشان، و الا بخل در ساحت قدس الهى راه ندارد، و منع فيض از فياض مطلق قبيح است.