اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَنشَأنا لَکُم بِهِ جَنّاتٍ مِن نَخِيلٍ وَ أَعنابٍ لَکُم فِيها فَواکِهُ کَثِيرَةٌ وَ مِنها تَأکُلُونَ «19»
پس انشاء و احداث نموديم براي شما به توسط اينکه آب و بارانها باغستاني از نخلهاي خرما و موستان انگور از براي شما در اينکه باغستانها ميوههاي بسياري و از اينکه ميوهها تناول ميکنيد (باران که در لطافت طبعش خلاف نيست- در باغ لاله رويد در شوره زار خس).
(وَ البَلَدُ الطَّيِّبُ يَخرُجُ نَباتُهُ بِإِذنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخرُجُ إِلّا نَکِداً) اعراف آيه 56 تمام اينکه موجودات امکانيه که بقدرة کامله الهيه موجود شدند در فاعليت
جلد 13 - صفحه 374
فاعل هيچ نقصي نيست اينهمه تفاوت از جهت قابليت قابل است. (هر چه هست از قامت ناساز بياندام ماست- و رنه تشريف تو بر بالاي کس کوتاه نيست) هر چه زمين پاک باشد و در او اشجار نيک و دانههاي زيبا غرس و کشت کنند و دست تربيت در آنها بيشتر کار کند گلهاي معطر و اشجار خرم و فواکه لذيذه بعمل ميآورد و خداوند متعال به آنها أفاضه ميفرمايد.
(نطفه پاک به بايد که شود قابل فيض- و رنه هر سنگ و گلي لؤلؤ مرجان نشود) و همين نحو در انواع حيوانات (بلبل به باغ و جغد بويرانه تاخته هر کس بقدر همت خود خانه ساخته) (فَرِيقٌ فِي الجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ) شوري آيه 5 در مورد انسان است، لذا در باب نبوت و امامت شرايط بسياري لازم است که از آن جمله حديث حسب و نسب است که بايد تا آدم ابو البشر تمام آباء آنها پاک باشند و گفتيم نسب حضرت رسالت تا آدم پنجاه يک فاصله سه هفده هفده آنها از انبياء هفده از اوصياء هفده از صلحاء و رحمي که در آن قرار گيرد آن بايد پاک باشد بعلاوه شرايط ديگر از افضليت در جميع کمالات نفساني نسبت به تمام افراد امت و عالميت به جميع ما يحتاج الامة اليه و عصمت و طهارة از کليه معاصي و از خطاء و سهو و نسيان و شک و دارا بودن دليل قطعي بر نبوت و امامت خود.