تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَکُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ أَ فَلا تَتَّقُونَ «23» فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُکُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْکُمْ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلائِکَةً ما سَمِعْنا بِهذا فِي آبائِنَا الْأَوَّلِينَ «24» إِنْ هُوَ إِلاَّ رَجُلٌ بِهِ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِهِ حَتَّى حِينٍ «25» قالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِما کَذَّبُونِ «26»
ترجمه
- و هر آينه بتحقيق فرستاديم نوح را بسوى قومش پس گفت اى قوم من بپرستيد خدا را نيست مر شما را هيچ خدائى جز او آيا پس نميپرهيزيد
پس گفتند گروهى که کافر شدند از قومش نيست اين مگر انسانى مانند شما ميخواهد که افزونى يابد بر شما و اگر خواسته بود خدا هر آينه فرو فرستاده بود فرشتگانى را نشنيديم اين را در پدرانمان که پيشينيانند
نيست او مگر مردى که در او است جنونى پس چشم داريد باو تا زمانى
گفت پروردگار من يارى ده مرا بسبب آنکه تکذيب کردند مرا.
تفسير
- خداوند متعال بعد از بيان قدرت و نعمت خود در آيات سابقه بندگانرا متذکر بنعمت اهمّ و حجّت اتمّ خود فرموده که ارسال رسل و انزال کتب است و در بدو امر شمه‌ئى از احوال حضرت نوح را که ابو البشر ثانى است و براى کثرت نوحه نمودن او بر نفس خويش نوحش خوانده‌اند بيان فرموده باين تقريب که ما فرستاديم نوح را برسالت نزد قومش پس آنها را اوّلا دعوت بتوحيد فرمود که اهمّ مقاصد انبياء است و فرمود اى قوم من که دلالت بر مهربانى و ملاطفت دارد عبادت و پرستش کنيد خداى يگانه را که نيست خدائى غير از او و بعضى غير را مجرور قرائت نموده‌اند آيا نميترسيد که خداوند نعمت خود را از شما زائل گرداند و عذاب بر شما نازل فرمايد پس جماعت اشراف از قوم که کافر بودند بسايرين گفتند
جلد 3 صفحه 636
اين آدمى است مانند شما ميخواهد بر شما برترى و مزيّت و رياست پيدا کند اگر خدا خواسته باشد پيغمبرى بفرستد از ملائکه پيغمبرانى مبعوث ميفرمايد و نازل ميکند آنها را از آسمان بزمين پدران و پيشينيان ما چنين سخنى که خدا يکى است و شريک ندارد بما نگفته‌اند و ما نشنيديم اين مردى است که در او يک نوع جنون پيدا شده که اين سخنان را ميگويد صبر کنيد تا زمانى که بميرد يا خوب شود شايد مقصودشان جنون رياست طلبى بوده که اولا اثبات آنوصف را نموده بودند و حضرت نوح در جواب آنها از خداوند طلب نصرت فرمود بر آنها براى آنکه تکذيبش نمودند نه براى نسبت رياست طلبى و جنون که باو دادند چون تکذيب براى انبيا و اوليا اهمّ است و مقصودش از نصرت خدا عذاب او بود که بعدا اشاره بآن ميشود ..