اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَقال‌َ المَلَأُ الَّذِين‌َ کَفَرُوا مِن قَومِه‌ِ ما هذا إِلاّ بَشَرٌ مِثلُکُم يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّل‌َ عَلَيکُم وَ لَو شاءَ اللّه‌ُ لَأَنزَل‌َ مَلائِکَةً ما سَمِعنا بِهذا فِي آبائِنَا الأَوَّلِين‌َ «24»
و گفتند: جماعتي که کافر بودند از قوم او نيست اينکه نوح مگر بشري مثل شما اراده مي‌کند اينکه که برتري کند بر شما و اگر خدا مي‌خواست هر آينه انزال ميکرد ملائکه را ما نشنيديم باين نحو در پدران پيشينيان خود. اعذاري که کفار در مقابل انبياء مي‌آوردند اموري بود که يکي آنکه نبي‌ّ نبايد از بشر باشد چون او هم مثل بقيه افراد بشر است و در چند آيه بعد مي‌آيد که ميگويند (يَأکُل‌ُ مِمّا تَأکُلُون‌َ مِنه‌ُ وَ يَشرَب‌ُ مِمّا تَشرَبُون‌َ) (فَقال‌َ المَلَأُ الَّذِين‌َ کَفَرُوا مِن قَومِه‌ِ ما هذا إِلّا بَشَرٌ مِثلُکُم).
ديگر آنکه اراده دارد بر ما برتري پيدا کند و ما را تحت اطاعت و فرمان خود قرار دهد و بر ما آمر و ناهي باشد.
(يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّل‌َ عَلَيکُم) عذر سيم اينکه که بايد فرستاده خدا ملک باشد که بتواند از خدا اخذ کند و به ما برساند که مفاد [وَ لَو شاءَ اللّه‌ُ لَأَنزَل‌َ مَلائِکَةً] است، عذر چهارم آن که اينکه دعوي رسالت سابقه ندارد که مفاد [ما سَمِعنا
جلد 13 - صفحه 380
بِهذا فِي آبائِنَا الأَوَّلِين‌َ] است و ما دست از تقليد و متابعت پيشينيان و دين آبائي و اجدادي خود بر نمي‌داريم لکن جواب از همه آنها اينست که اولا بايد رسول از بشر باشد که حسب و نسب او معلوم باشد و شرايط رسالت در او مشاهده شود بلکه بايد به لسان قوم باشد.
و ثانيا ملک اگر فرستاده شود اما به صورت ملکي که قابل مشاهده نيست و اگر به صورت بشري باشد يک شخص گمنام به نظر مي‌آيد بلکه محتمل است شيطان باشد به اينکه صورت در آمده باشد و اگر به طريق الهام به قلب باشد معلوم نمي‌شود که الهام ملک است يا وسوسه شيطان به علاوه هر که هر چه عمل کند ميگويد به من چنين الهام شده خوب يا بد و اما عدم سماع غلط صرف است زيرا در هر عصر و زماني زمين خالي از حجت نبوده بالاخص از زمان آدم تا نوح انبياء بسيار بودند و همين نحو که شما اعراض مي‌کنيد پدران شما هم اعراض مي‌کردند.