اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَرسَلنا فِيهِم رَسُولاً مِنهُم أَن‌ِ اعبُدُوا اللّه‌َ ما لَکُم مِن إِله‌ٍ غَيرُه‌ُ أَ فَلا تَتَّقُون‌َ (32)
پس فرستاديم ما در بين آنها رسولي از خود آنها که عبادت کنيد خداوند متعال اللّه را نيست از براي شما خدايي و الهي غير از او آيا پس از اينکه متقي و پرهيزکار نمي‌شويد!
(فَأَرسَلنا فِيهِم رَسُولًا) اينکه جمله هم ممکن است شاهد باشد بر آنچه ذکر شد که شامل تمام قرون ماضيه باشد که لفظ رسولا را به نحو تنکير آورد نفرمود الرسول يعني پيغمبري فرستاديم هود صالح ابراهيم يعقوب يوسف و امثال آنها و اولين دعوت انبياء دعوت به توحيد بوده و مکرر ذکر شده که توحيد پنج مرتبه دارد ذاتي صفاتي افعالي عبادتي نظري و دعوت انبياء توحيد عبادتي بوده و ساير مراتب توحيد از لوازم اينکه توحيد است، زيرا اگر خدايي غير از او بود يا در افعال و صفات شريک داشت آنها هم استحقاق عبادت را داشتند، لذا گفتيم کلمه طيّبه لا اله الا اللّه سه دلالت دارد مطابقي عبادتي است التزامي اقتضايي مطابقي توحيد التزامي توحيد ذاتي و صفتي و افعالي است اقتضايي توحيد نظري است:
(مِنهُم) که بايد رسولان از همان قوم باشند و صاحب همان لسان تا بتوانند دعوت کنند و با آنها تماس گيرند.
(وَ ما أَرسَلنا مِن رَسُول‌ٍ إِلّا بِلِسان‌ِ قَومِه‌ِ لِيُبَيِّن‌َ لَهُم الآية) ابراهيم آيه 4.
(أَن‌ِ اعبُدُوا اللّه‌َ) مقول قول رسول است يعني آن رسول بقوم فرمود: اينکه که عبادت کنيد اللّه را عبادت مأخوذ از عبد است يعني بنده و عبادت بنده‌گي کردن است و بنده‌گي پرستش است يعني خدا پرست شويد.
(ما لَکُم مِن إِله‌ٍ غَيرُه‌ُ) غير از او هر که هست هر چه هست ذليل و خوار و حقير است در پيشگاه احديت مقام الوهيت ندارد.
(أَ فَلا تَتَّقُون‌َ) گفتيم مراتب تقوي بسيار است اولين مرتبه، تقواي از عقائد باطله از شرک و کفر و عناد و نحو اين‌ها است.
390