تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنْ هِيَ إِلاَّ حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ (37)
إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا: نيست زندگى مگر زندگى ما در اين دنيا.
حاصل آنکه هيچ زندگى نيست مگر زندگى اين دنيا. نَمُوتُ وَ نَحْيا:
مىميريم و زنده مىشويم، يعنى از ما يکى مىميرد و يکى مىزايد. بعد از آن کفر باطنى خود را صراحتا آشکار نموده گفتند: وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ: و نيستيم ما برانگيخته شدگان، يعنى زنده شدگان بعد از مرگ و غير از اين دنيا آخرتى نخواهد بود.
برهان: برگشتن اجسام بعد از پوسيدن آنها امرى است ممکن و مخبر صادق هم خبر داده بوقوع آن، پس حق باشد، و البته واقع خواهد شد: اما امکان آن به جهت آنکه: اجزاء مردگان قابل است براى جمع شدن و روح در آن دميدن، و اگر قابل نبود هرآينه از اول امر نيز بدن مرکب نمىشد از آن، پس ترکيب ابتدائى اقوى دليل است بر امکان وقوع حشر؛ و خداى تعالى عالم است به اجزاء فرد فرد هر شخصى و اينکه هر يک از اجزاء متفرقه ابدان، جزء کدام بدن بوده است. و همچنين قادر است بر اينکه آن اجزاء متفرقه را جمع و به صورت اوليه در آورد و روح در آن دميده شود. و در بحث صفات ثابت گرديد که علم ازلى
جلد 9 - صفحه 136
الهى احاطه دارد به تمام ذرات موجودات، و قدرت سبحانى شامل است کليه مقدورات را؛ و عاقل منصف را اين برهان کافى خواهد بود براى اثبات معاد.