اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَخَذَتهُم‌ُ الصَّيحَةُ بِالحَق‌ِّ فَجَعَلناهُم غُثاءً فَبُعداً لِلقَوم‌ِ الظّالِمِين‌َ (41)
پس گرفت آنها را صيحه به استحقاق آنها پس جعل فرموديم آنها را مثل خاشاک پس بعد و دوري رحمت از براي قومي است که ظلم مي‌کنند، بسياري از مفسرين به قرينه لفظ صيحه گفتند مراد از رسول صالح بوده و قوم او که به صيحه هلاک شدند، ثمود بودند، لکن ظاهرا بعد از نوح هود است و قوم او عاد هستند که به باد هلاک شدند و لفظ صيحه را مجمع البحرين دو معني مي‌کند، يکي بمعناي عذاب ديگر بمعني صداي بسيار شديد و هر دو معني در تمام امم ماضيه صدق مي‌کند، اما عذاب که واضح است تمام معذب به عذاب شدند و هلاک شدند، و اما صيحه بمعني صداي مهيب ندارد که صداي انسان باشد که تعبير به فرياد ميکنيم يا صداي ملک، بلکه هر صداي مهيبي را شامل مي‌شود
جلد 13 - صفحه 399
مي‌توان گفت: قوم نوح به صداي رعد که باران باريد تا غرق شدند هلاک شدند قوم هود که عاد باشند به صداي باد هلاک شدند، قوم صالح که ثمود باشند بصداي صاعقه که در بعض آيات تعبير به رجفه مي‌فرمايد: [فَأَخَذَتهُم‌ُ الرَّجفَةُ] قوم لوط به صداي حجاره که بر آنها باريد، قوم شعيب به صاعقه. فرعونيان به صداي آب که يک مرتبه به هم وصل شد، و با لجمله صيحه و عذاب بر تمام اين‌ها صادق است.
[فَأَخَذَتهُم‌ُ الصَّيحَةُ] پس از آنکه رسول طلب نصرت نمود و خداوند وعده عذاب داد پس گرفت آنها را صيحه [بِالحَق‌ِّ] يعني مستحق عذاب شدند نه اينکه به آنها ظلم شده باشد [إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَظلِم‌ُ مِثقال‌َ ذَرَّةٍ] نساء آيه 44 [وَ ما ظَلَمناهُم وَ لکِن کانُوا أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ] نحل آيه 119 شما اگر کسي عمل زشتي کرد و گرفتار عقوبتش شد مي‌گوييد. حقش بود يعني به جا و بموقع بود.
[فَجَعَلناهُم غُثاءً] خاشاک و کثافات که بتوسط باد و آب جمع مي‌شود و خشک مي‌شود و همين قرينه است که مراد از رسول هود بوده نه صالح و در حديث است
[النّاس ثلاثة عالم و متعلم و غثاء فنحن العلماء و شيعتنا المتعلمون و سائر النّاس غثاء].
[فَبُعداً لِلقَوم‌ِ الظّالِمِين‌َ] که يکي از آثار کفر و ظلم و معاصي دوري از رحمت و لطف الهيست چنانچه ايمان و عبادات قرب به رحمت است.