تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مُسْتَکْبِرِينَ بِهِ سامِراً تَهْجُرُونَ (67)
مُسْتَکْبِرِينَ بِهِ: در حالتى که تکبر مى‌نمائيد بر مردمان به حرم مکه يا به شهر مکه، يا استکبار مى‌کنيد به پيغمبر و به قرآن از اينکه قبول نمائيد آن را.
سامِراً: حديث کنندگان به شب در معايب حضرت پيغمبر. تَهْجُرُونَ: هذيان مى‌گوئيد يا از حق اعراض مى‌کنيد و روى برمى‌گردانيد.
تنبيه: يکى از صفات مذمومه خبيثه، صفت کبر و تکبر مى‌باشد که حجاب بزرگى است که براى رسيدن به کمالات و سعادات، خصوصا تکبر به خدا و پيغمبر و قرآن که اعظم مراتب کبر است؛ و آيات و اخبار بسيار در مذمت آن وارد شده و در جامع السعاده، فرمود حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله: بئس العبد تجبّر و اعتدى و نسى الجبّار الاعلى، بد بنده‌اى است، بنده‌اى که تکبر و سرکشى نمايد و فراموش کند خداوند جبار اعلى را. «2» و علاج آن دو قسم است: علمى و عملى. اما علاج علمى تفکر و تأمل است در آنچه وارد شده در مذمت تکبر و مدح تواضع. و اما علاج عملى آنکه فروتنى
«1». تفسير ابو الفتوح رازى، ج 8، ص 118.
«2». جامع السّعادات (چ سوّم- مطبعة النجف) ج 1، المقام الثانى، ص 364 و 347.
جلد 9 - صفحه 156
پيش گيرد و وادار کند نفس را بر آنچه سنگين و دشوار باشد بر او از اعتراف به حق و رها کردن زبان به ثنا و شکر خدا و خالق خود و اقرار بر نفس خود به عجز و قصور از اداى وظيفه.