اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مُستَکبِرِين‌َ بِه‌ِ سامِراً تَهجُرُون‌َ (67)
تکبر ميکنيد به تلاوت آيات قرآن و شب‌ها دور هم جمع مي‌شويد و بر يکديگر حکايت ميکنيد و هزيان و جسارت و اهانت ميکنيد و قرآن را عقب سر مي‌اندازيد.
(مُستَکبِرِين‌َ بِه‌ِ) فرق است بين کبر و تکبر و استکبار، کبر صفت خبيثه است که در نفس پيدا مي‌شود بسبب يک جهاتي که در خود مي‌بيند يا علم يا قدرت يا مال يا جاه يا حسب يا نسب يا قبيله و عشيره و امثال اينها با اينکه انسان پست ترين حيوانات است، زيرا حيوانات مؤاخذه و عقوبت و عذاب ندارند، و از امير- المؤمنين است قريب باين مفاد.
(ما للانسان و الکبر من کان اوله نطفة قذرة و آخره جيفة نتنة و بينهما حامل عذرة).
تکبر، بزرگي کردن است بر ديگران و خود را بر آنها مقدم دارد حتي بر انبياء و اولياء و مقربان درگاه الهي و در مذمتش همين بس که ميفرمايد:
(فَادخُلُوا أَبواب‌َ جَهَنَّم‌َ خالِدِين‌َ فِيها فَلَبِئس‌َ مَثوَي المُتَکَبِّرِين‌َ) نحل آيه 31.
(قِيل‌َ ادخُلُوا أَبواب‌َ جَهَنَّم‌َ خالِدِين‌َ فِيها فَبِئس‌َ مَثوَي المُتَکَبِّرِين‌َ) زمر آيه 72 (ادخُلُوا أَبواب‌َ جَهَنَّم‌َ خالِدِين‌َ فِيها فَبِئس‌َ مَثوَي المُتَکَبِّرِين‌َ) مؤمن آيه 76 و اما استکبار اينست که هيچ منشأ بزرگي که خيال مي‌کنند در او نباشد و بزرگي را به خود ببندد به اصطلاح لوس بي‌جهت و اينکه بدتر از تکبر است که يک منشأ براي او تخيل کرده و مرجع ضمير به قرآن مجيد است يا رسول محترم (سامِراً) سامر کسي را گويند: که در شب با ديگران صحبت و مذاکره دارد که اينها شبانه دور هم جمع مي‌شدند و کلماتي بين خود مذاکره ميکردند.
جلد 13 - صفحه 429
(تَهجُرُون‌َ) هجر معاني دارد در اينجا به معني هذيان است و استهزاء و مزخرف گويي که به آيات شريفه استهزاء ميکردند و آنها را زخرف مي پنداشتند و به معني دور انداختن است و ترک نمودن که ميفرمايد:
(وَ قال‌َ الرَّسُول‌ُ يا رَب‌ِّ إِن‌َّ قَومِي اتَّخَذُوا هذَا القُرآن‌َ مَهجُوراً) فرقان آيه 23 و امروز هم نوع مسلمين بکلي قرآن را کنار گذارده و دستورات او را ترک کرده‌اند و بمعني ترک وطن و استيطان به محل ديگر مثل مهاجرين که تشرف به مدينه پيدا کردند.