تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْناهُمْ بِذِکْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِکْرِهِمْ مُعْرِضُونَ (71) وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ‌: و اگر پيروى کند حق تعالى آرزوها و رأيهاى ايشان را، لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ‌: هر آينه فاسد شود آسمان و زمين و از صلاح و انتظام بکلى خارج گردد، وَ مَنْ فِيهِنَ‌: و هر که در آسمان و زمين است از بين رفتى و نابود شدى، زيرا قوام آسمان و زمين به ميزان عدل مقرر گشته و حق تعالى داعى به خيرات و حسنات باشد، و لکن هوى، داعى به قبايح و شرور است، و اگر حق تعالى پيروى هوى نمايد داعى حسنات مبدل به قبيح، و ميزان عدل بر هم خورد و فساد و اختلال پديد آيد. 2- مراد از حق دين اسلام است، يعنى اگر اسلام پيروى ميل کافران نمودى يعنى به شرک منقلب شدى، آسمان و زمين و اهالى آن تباه و هلاک گرديدى و قيامت ظاهر گشتى، زيرا بقاى عالم امکان به توحيد باشد، چنانچه بکلى منسوخ شود، قيامت قائم، و بساط عدل الهى ظهور يابد. 3- آنکه اگر خداى تعالى بر ذات يگانه خود شريک قرار دادى چنانچه آرزو و ميل مشرکين است، هر آينه آسمان و زمين فاسد شدى، يعنى تعدد الوهيت و دو مدبر منجر شود به فساد عالم، و تقرير دليل در تفسير آيه‌ جلد 9 - صفحه 159 شريفه‌ «لَوْ کانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا» مبين و مشروح گرديده است. بَلْ أَتَيْناهُمْ بِذِکْرِهِمْ‌: بلکه آورديم به ايشان به آنچه در آن است موعظه يا شرف و فخر ايشان، زيرا پيغمبر از ايشان و قرآن هم به لسان ايشان نازل شده. فَهُمْ عَنْ ذِکْرِهِمْ مُعْرِضُونَ‌: پس ايشان از موعظه خود يا از آنچه شرف دنيا و آخرت ايشان است روى گردندگانند و به ذلت و خوارى شدگان.