اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ضُرِبَت عَلَيهِم‌ُ الذِّلَّةُ أَين‌َ ما ثُقِفُوا إِلاّ بِحَبل‌ٍ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ حَبل‌ٍ مِن‌َ النّاس‌ِ وَ باؤُ بِغَضَب‌ٍ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ ضُرِبَت عَلَيهِم‌ُ المَسکَنَةُ ذلِک‌َ بِأَنَّهُم کانُوا يَکفُرُون‌َ بِآيات‌ِ اللّه‌ِ وَ يَقتُلُون‌َ الأَنبِياءَ بِغَيرِ حَق‌ٍّ ذلِک‌َ بِما عَصَوا وَ کانُوا يَعتَدُون‌َ (112)
زده شده بر يهود ذلّة و خفّت هر کجا که يافت شدند مگر بحبل و عهدي
جلد 4 - صفحه 318
از جانب خدا و قراردادي با مردم و رجوع کردند بغضبي از جانب خدا و زده شد بر آنها زندگي فقيرانه و لو مال کثير داشته باشند و اينکه ذلّة و مسکنة براي اينست که انبياء را کشتند بدون جهت و اينکه بواسطه معاصي آنها است و عداوت ورزيدن آنها ضُرِبَت عَلَيهِم‌ُ الذِّلَّةُ ذلّة مقابل عزّت است و سکه ذلّت بنام يهود خورده در تمام ملل عالم و در تمام دول دنيا حتي امروز که امريکا دارد حمايت از اسرائيل ميکند از باب عزّت آنها نيست بلکه از باب عداوت با دول اسلامي است.
أَين‌َ ما ثُقِفُوا هر کجا دست بر يهود پيدا کنند در هر مملکتي بروند نزد اهل آن مملکت ذليل‌ترين افراد هستند.
إِلّا بِحَبل‌ٍ مِن‌َ اللّه‌ِ عهد خداوندي که جان و مال آنها محفوظ باشد در صورتي که بشرائط ذمّه عمل نمايند.
وَ حَبل‌ٍ مِن‌َ النّاس‌ِ و قرار داد با هر دولتي و ملتي که چه اندازه کمک دهند که اگر تخلف از قرار داد کنند لباس ذلّة بر قامت آنها رسا باشد.
وَ باؤُ بِغَضَب‌ٍ مِن‌َ اللّه‌ِ و رجوع آنها بغضب الهي است، در سوره حمد گفتند المَغضُوب‌ِ عَلَيهِم يهود هستند و ضالّين نصاري، و غضب الهي از تمام عقوبات و عذابها سخت‌تر است و هيچگونه تدارکي ندارد حتي احدي قدرت بر شفاعت ندارد چنانچه رضاي الهي از تمام مثوبات بالاتر است وَ رِضوان‌ٌ مِن‌َ اللّه‌ِ أَکبَرُ.
وَ ضُرِبَت عَلَيهِم‌ُ المَسکَنَةُ زندگاني آنها زندگاني فقيرانه است و لو مليونر باشند هم از جهت خوراک و لباس و مسکن بلکه صورت آنها و کسافت روي و نکبت بدن از آنها ظاهر است.
ذلِک‌َ بِأَنَّهُم کانُوا يَکفُرُون‌َ بِآيات‌ِ اللّه‌ِ با اينکه آيات الهيه را مشاهده مينمودند و يقين پيدا ميکردند چه در زمان موسي و عيسي و چه در زمان نبي اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم مع ذلک از روي لجاج و عناد و عصبيت کافر ميشدند
جلد 4 - صفحه 319
وَ يَقتُلُون‌َ الأَنبِياءَ که شرحش در سوره بقره گذشت که چه اندازه از انبياء بني اسرائيل را کشتند يا زنده زير خاک کردند يا آنها را در آب جوش طبخ کردند بغير حق‌ّ با اينکه انبياء جز ارشاد و هدايت مقصودي نداشتند و هيچگونه توقع مادّي نداشتند و اجر رسالت از آنها نميخواستند و هيچگونه تقصير بر گردن آنها نتوانستند ثابت کنند.
ذلِک‌َ بِما عَصَوا فقط منشأ قتل انبياء طغيان و سرکشي و سرپيچي از اوامر و نواهي الهي بود.
وَ کانُوا يَعتَدُون‌َ يا از تعدّي و تجاوز از حدّ خود بواسطه کبر و نخوت و عصبيت بوده که زير بار اطاعت نميرفتند و آنها را مقدم بر خود نميدانستند يا از باب عداوت و کينه و بغضي که با انبياء داشتند.