تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَقَدْ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ فَمَا اسْتَکانُوا لِرَبِّهِمْ وَ ما يَتَضَرَّعُونَ (76)
وَ لَقَدْ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ: و هر آينه بتحقيق اهل مکه را به عذاب گشتن روز بدر فَمَا اسْتَکانُوا لِرَبِّهِمْ: پس فروتنى ننمودند مر پروردگار خود را و منقاد نشدند امر خدا را. وَ ما يَتَضَرَّعُونَ: و زارى نکردند بدرگاه الهى، بلکه بهمان سرکشى و نافرمانى باقى ماندند. در مجمع- از حضرت صادق عليه السّلام:
استکانت، دعا؛ و تضرع، بلند کردن دست باشد در نماز. «2» تذکره: آيه شريفه تذکرى است نسبت به امت مرحومه، هشيار باشند در موقع
«1». تفسير منهج الصّادقين، ج 6، ص 246، چاپ اسلاميّه.
«2». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 113، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى.
جلد 9 - صفحه 162
سختى و گرفتارى و شدتى که فرا گيرد و راه چاره مسدود شود، در آن هنگام حضرت منان به لطف و مرحمت نامتناهى بخشايش فرموده، رفع آن بلا را فرمايد.
مبادا غفلت انسانى سبب شده به عوض شکر گزارى و قيام به وظائف بندگى، سرپيچى کند و ابدا تنبهى نيابد در چنين بليه که اسباب ظاهريه از تمام جهات منقطع شده و بکلى از وسائل نااميد گشته، چگونه خالق مهربان او را نجات مرحمت فرمود، انصاف نباشد ناسپاسى و حق ناشناسى؛ زهى سعادت عاقلى که دريابد و از آيات قرآنى آگاهى و عبرتى پيدا کند.