اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
حَتّي إِذا فَتَحنا عَلَيهِم باباً ذا عَذاب‌ٍ شَدِيدٍ إِذا هُم فِيه‌ِ مُبلِسُون‌َ (77)
تا آنکه زماني که باز کرديم بر آنها دري که داراي عذاب شديد و سختي است در اينکه هنگام آنها در اينکه عذاب نااميد و مأيوس مي‌شوند، در اخبار دارد عذاب شديد در دوره رجعة است. و در بعضي اخبار به رجعت امير المؤمنين عليه السلام تفسير کردند و در کلمات مفسرين بعضي به عذاب قيامت و بعضي به قتل و جوع و قحطي گفتند، و ما مکرر گفته‌ايم که نوعا اخبار در تفسير آيات بيان مصداق ميفرمايد، بناء علي هذا مي‌گوئيم: عذاب شديد عذابي است که ديگر نجات نداشته باشد و راه چاره بر آنها بسته شده باشد که بکلي مأيوس شوند و باب توبه بر آنها بسته شود که يکي از مصاديق آن حال احتضار است که پرده برداشته مي شود، و هر کس جاي خود را مشاهده مي‌کند يا بهشت يا جهنم و ملائکه را مي‌بيند يا ملائکه رحمت يا عذاب و ديگر باب توبه مسدود مي‌شود، چنان چه ميفرمايد (وَ لَيسَت‌ِ التَّوبَةُ لِلَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ السَّيِّئات‌ِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُم‌ُ المَوت‌ُ قال‌َ إِنِّي
جلد 13 - صفحه 440
تُبت‌ُ الآن‌َ) نساء آيه 22، و يکي از مصاديق آن موقع نزول عذاب است که مي فرمايد: در مورد فرعون (آلآن‌َ وَ قَد عَصَيت‌َ قَبل‌ُ وَ کُنت‌َ مِن‌َ المُفسِدِين‌َ). يونس آيه 91 و نيز ميفرمايد: فَلَو لا کانَت قَريَةٌ آمَنَت فَنَفَعَها إِيمانُها إِلّا قَوم‌َ يُونُس‌َ) يونس آيه 98، و يکي از مصاديقش دوره رجعت ائمه عليهم السلام است که ظالمين آنها زنده مي شوند و از آنها انتقام کشيده مي‌شود، و از آنها توبه پذيرفته نمي‌شود لذا ميفرمايد:
(حَتّي إِذا فَتَحنا عَلَيهِم باباً ذا عَذاب‌ٍ شَدِيدٍ إِذا هُم فِيه‌ِ مُبلِسُون‌َ) احتياج به بيان ديگر ندارد معني واضح شد.