اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بَل قالُوا مِثل‌َ ما قال‌َ الأَوَّلُون‌َ (81)
بلکه اينها مي‌گويند مثل آنچه پيشينيان گفتند، اينکه کفار و مشرکين تمام از يک سرچشمه آب بر ميدارند همان کلمات و مزخرفات که بحضرت نوح و ابراهيم و هود و صالح و شعيب و موسي و عيسي مي‌گفتند: به پيغمبر اسلام هم گفتند:
اما در مسئله توحيد و نفي شرک مي‌گفتند: که ما تقليد آباء خود مي‌کنيم آنها عبادت آلهه خود ميکردند ما هم دست از دين آبائي و اجدادي خود بر نمي داريم، و اما در مسئله نبوت انبياء را مجنون و کذاب و مفتري مي‌گفتند و اينکه آنها هم بشري هستند مثل ما اکل و شرب دارند و نمي‌شود بشر رسول باشد بايد ملائکه بيايند براي رسالت، و اما معجزات انبياء را سحر و جادو و چشم بندي مي‌شمردند.
و اما معاد را منکر بودند که بدن پوسيده خاک شده و استخوان از هم پاشيده دو مرتبه زنده شود و برگردد، چنانچه امروز هم بسياري که اسم اسلام روي خود گذارده منکر بسياري از ضروريات اسلام هستند معاد جسماني را منکر يا بدن حور قليايي يا روحي فقط و منکر وجود بهشت و جهنم هستند مي‌گويند: ما از جميع، کرات جويه با خبر هستيم بهشت و جهنمي نيست و منکر وجود
جلد 13 - صفحه 445
ملک و جن هستند و مي‌گويند: شيطان همان نفس انسانيست و بسياري از ضروريات که ذکر آنها خالي از اشکال نيست. و سر تمام اينها اينست که باطل مدرکي ندارد فقط به اصطلاح ديوار حاشا بلند است هر چه را منکر ميشوند، لذا ميفرمايد:
(بَل قالُوا) اينکه کفار و مشرکين در مقابل حضرت رسالت.
(مِثل‌َ ما قال‌َ الأَوَّلُون‌َ) قوم انبياء سلف نوح، هود، صالح. ابراهيم.
شعيب موسي و ساير انبياء و رسل، سپس خداوند مقول قول آنها را نقل ميفرمايد: