اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل لِمَن‌ِ الأَرض‌ُ وَ مَن فِيها إِن کُنتُم تَعلَمُون‌َ (84)
بفرما باين کفار و از آنها سؤال کن که از براي کيست زمين و آنچه در زمين است اگر هستيد شما که مي‌دانيد خداوند تبارک و تعالي به قدرت کامله خود زمين را يک کره قرار داده که سه ربع آن در آب فرو رفته و يک ربعش از آب خارج که ربع مسکونش مي‌نامند و اينکه کره زمين و آب را در جوف کره هوا نگاه داشته بدون ستون که در بعض آيات تعبير به مهد ميفرمايد، گهواره (الَّذِي جَعَل‌َ لَکُم‌ُ الأَرض‌َ مَهداً وَ جَعَل‌َ لَکُم فِيها سُبُلًا) زخرف آيه 9.
(قُل لِمَن‌ِ الأَرض‌ُ) که اگر آني حفظ نفرمايد از بين ميرود.
(وَ مَن فِيها) تعبير به من که اشاره به ذوي العقول است جن و انس و ملک، اما بني الجان که اکثر از انس هستند و در روي زمين قرار گرفته که ميفرمايد:
(يا مَعشَرَ الجِن‌ِّ قَدِ استَکثَرتُم مِن‌َ الإِنس‌ِ) انعام آيه 128 و اما ملک، ملائکه حفظه انس و موکلين قطرات باران و درياها و کوه‌ها و کتبه اعمال و
جلد 13 - صفحه 447
غير اينها، و اما انس که تمام صفحه زمين را اشغال کرده حتي به خيال کرات علويه افتاده و تا کره قمر رفته بعلاوه ساير مخلوقات ارضيه از حيوانات و نباتات و جمادات از معادن و جواهرات و فلزات کيست که اينها را نگاهداري مي‌کند و در قبضه قدرت او است که اگر نازي کند از هم فرو ريزند قالبها.
(إِن‌َّ اللّه‌َ يُمسِک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌َ أَن تَزُولا وَ لَئِن زالَتا إِن أَمسَکَهُما مِن أَحَدٍ مِن بَعدِه‌ِ) فاطر آيه 39.
(إِن کُنتُم تَعلَمُون‌َ).
مسئلة: قاعدة عقليه، وجوب دفع ضرر مقطوع و مظنون و محتمل است، چنانچه اگر احتمال دشمن يا حيوان موذيه يا قطاع الطريق داد عقل مي‌گويد بايد اجتناب کرد يا احتمال سم بدهد و مسلما آن کفار اگر يقين به حقانيت دين الهي ندارند لا اقل ظن دارند و بر فرض ظن‌ّ هم نباشد احتمال و لو موهوم باشد مي‌دهند و لازم است فحص و تحقيق کنند و مسلما قطع بر خلاف ندارند، چنانچه ميفرمايد:
(وَ ما لَهُم بِذلِک‌َ مِن عِلم‌ٍ إِن هُم إِلّا يَظُنُّون‌َ) جاثيه آيه 23.