اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل مَن رَب‌ُّ السَّماوات‌ِ السَّبع‌ِ وَ رَب‌ُّ العَرش‌ِ العَظِيم‌ِ (86)
به فرما: به آنها کيست پروردگار آسمانهاي هفتگانه و پروردگار عرش عظيم!
اينکه حجت بزرگتر از حجت اوليه است زيرا زمين با آنچه در او است نسبت به عالم بالا حکم قطره دارد نسبت بدرياي عظيم.
(قُل مَن رَب‌ُّ السَّماوات‌ِ السَّبع‌ِ) مکرر در اينکه تفسير ذکر سماوات شده، خلاصه اينکه سماء مأخوذ از سموّ است به معني بالا، حتي برابرها هم اطلاق سما شده (وَ يُنَزِّل‌ُ عَلَيکُم مِن‌َ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَکُم بِه‌ِ) انفال آيه 11. و ما در فارسي اطلاق آسمان مي‌کنيم و مراد اينکه کرات جويه است که بالاي سرما است که در اينکه فضاي وسيع خداوند مقرر فرمود و تعبير به سبع براي اينکه هفت کره است که فاصله هر يک بديگري بسيار است و اينکه فاصله را تعبير به طبقه مي‌کنيم قمر، عطارد، زهره، شمس، مريخ. مشتري، زحل که اينها را سيارات نام نهاده‌اند که دور کره شمس سير دارند، چنانچه زمين هم در مدت يک سال دور کره شمس سير مي کند و سير اينها مختلف است از حيث مدت که در علم هيئت و نجوم تعيين شده و فوق اينها ساير کواکب هستند که به نظر مي‌آيد، بطئي است سير آنها و لذا ثوابت مي‌نامند ولي به عقيده ما تمام اينها با اينکه بعد آنها از کره زمين در طبقه اول هستند به دليل قوله تعالي:
(وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنيا بِمَصابِيح‌َ) فصّلت آيه 11 و مراد از سماء دنيا يعني
جلد 13 - صفحه 450
طبقه اولي که نزديکتر به کره زمين است و اما ساير طبقات لا يعلمه الا اللّه و فوق تمام اينکه طبقات کرسي است که فرمود:
(وَسِع‌َ کُرسِيُّه‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌َ) آية الکرسي. و فوق کرسي عرش اعظم است که ميفرمايد:
و رب العرش العظيم که محيط به کرسي است و جز خدا و پاره‌اي از انبياء و ملائکه خبر ندارند و ائمه هدي عليهم السلام.