اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ادفَع بِالَّتِي هِيَ أَحسَنُ السَّيِّئَةَ نَحنُ أَعلَمُ بِما يَصِفُونَ (96)
دفع نما سيئه کفار را که بتو روا ميدارند باحسان بآنها ما ميدانيم و عالمتريم بآنچه آنها توصيف ميکنند، اخلاق حضرت رسالت به نحوي بود که خداوند توصيف ميفرمايد:
(وَ إِنَّکَ لَعَلي خُلُقٍ عَظِيمٍ) قلم آيه 4 و ميفرمايد: (فَبِما رَحمَةٍ مِنَ اللّهِ لِنتَ لَهُم وَ لَو کُنتَ فَظًّا غَلِيظَ القَلبِ لَانفَضُّوا مِن حَولِکَ فَاعفُ عَنهُم وَ استَغفِر لَهُم) آل عمران آيه 153، دارد کساني که بشرف اسلام مشرف شدند سه دسته بودند. يک دسته از ترس جان و يک دسته به طمع مال و يک دسته بواسطه اخلاق پيغمبر صلّي اللّه عليه و سلّم و اينکه دسته حقيقت داشت اسلام آنها، حتي نقل کردند که يک يهودي بود همه روزه بالاي بام ميرفت و خاکروبه بر سر حضرت ميريخت چند روزي شد که ديگر اينکه عمل را نميکرد حضرت پرسش فرمود گفتند: مريض شده حضرت به عيادت او تشريف برد سه مرتبه صورت برگردانيد باز حضرت مقابل صورتش نشست اينکه خلق را که مشاهده کرد به شرف اسلام مشرف شد، خاکروبه ميريختند چند قدمي دور ميشد و خود را تکان ميداد و روي خود نميآورد، حتي بعد از فتح مکه و تسلط حضرت بر سران قريش فرمود: معامله ميکنم با شما معاملهاي که برادرم يوسف با برادرانش کرد تمام شما را عفو نمودم حتي وحشي که شکم حضرت حمزه را در احد پاره کرد موقعي که آمد اسلام اختيار کرد او را عفو فرمود، و اينکه اول قدمي است که بايد با دشمن رفتار کرد و کفار را بزبان لين و خوش دعوت کنيد.
(فَقُولا لَهُ قَولًا لَيِّناً) طه آيه 46 حتي در باب امر بمعروف و نهي از منکر درجه اولش زبان خوش و ليّن و از راه نصيحت است، و بالجمله به ضرورت دين اسلام حضرت رسالت در جميع کمالات و اخلاق و صفات افضل از جميع انبياء و
جلد 13 - صفحه 464
اولياء و ملائکه و ما سوي اللّه بود، حتي ائمه طاهرين را تعريف ميکردند مي گفتند: شبيه اخلاق پيغمبر است حتي حضرت سيد الشهداء عليه السلام در حق حضرت علي اکبر عرض کرد.
(اللهم اشهد علي هؤلاء القوم قد برز اليهم غلام اشبه النّاس خلقا و خلقا و منطقا به رسولک و کنا اذا اشتقنا الي رسولک نظرنا اليه)
چنانچه خداوند عالم هم به بندگان رءوف و مهربان است و فرداي قيامت عفو و مغفرت او نسبت باهل ايمان بحدي است که انبياء و ملائکه هم تصور نميکردند، حتي امير المؤمنين عليه السلام در دعاء کميل عرض ميکند.
(لولا ما حکمت به من تعذيب جاحديک و قضيت به من اخلاد معانديک لجعلت النار کلها بردا و سلاما و ما کان لاحد فيها مقرا و لا مقاما).