تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُکْفَرُوهُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ (115)
وَ ما يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ: و آنچه بجا مىآوريد از کار نيکو، فَلَنْ يُکْفَرُوهُ: پس هرگز ستر گرديده نشود از منعم حقيقى، يعنى نقصانى به ثواب اعمال شما نخواهد رسيد و ضايع نگردد.
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 219
نکته: تسميه نقص ثواب و تضييع آن به کفران، از قبيل تسميه شکر است به ثواب در آيه: وَ کانَ سَعْيُکُمْ مَشْکُوراً، چه شکر در اصل اعتراف است به نعمت، و کفران ستر نعمت است از منعم عليه به تضييع حق آن. پس بدين مناسبت، شکر استعاره شده براى ثواب، و کفران بر نقص آن. به قرائت ابو عمرو و ابن عامر، در هر دو کلمه به «ياء» خواندهاند، يعنى هر چه مىکنند امت قائمه از خيراتى که در آن مسارعت کنند، عمل ايشان ضايع نخواهد شد. وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ: و خداى تعالى دانا است به احوال پرهيزکاران.
تبصره: آيه شريفه بشارت است اهل تقوى را، و اشعار به آنکه تقوا مبدء خير و حسن عمل است و رستگاران در پيشگاه الهى پرهيزکارانند، چنانچه فرمايد: إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ. «1» و حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه فرمايد:
اوصيکم عباد اللّه بتقوى اللّه فانّها حقّ اللّه عليکم و الموجبة على اللّه حقّکم و ان تستعينوا عليها باللّه و تستعينوا بها على اللّه فانّ التّقوى فى اليوم الحرز و الجنّة و فى غد الطّريق الى الجنّة (الخ). «2» وصيت و امر مىکنم شما را اى بندگان خدا به پرهيزکارى و ترس از خدا، که آن اقدام به اوامر و اجتناب از نواهى است.
پس بدرستى که تقوا حق خداست بر شما، و تقوا لازم گرداند بر خدا حق شما را، و اينکه استعانت جوئيد بر تقوا از خدا، و امداد خواهيد به سبب تقوا به رسيدن به ثواب خدا و دفع عقاب و عذاب. پس بتحقيق تقوا در اين دنيا پناه و سپرى باشد از فتنه و شرور، و در فرداى قيامت راهى است به سوى بهشت.