اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنِّي جَزَيتُهُم‌ُ اليَوم‌َ بِما صَبَرُوا أَنَّهُم هُم‌ُ الفائِزُون‌َ (111)
بدرستي که من جزاء دادم آنها در اينکه روز بسبب آن چه صبر کردند بدرستي که اينها خود آنها رستگارانند.
(إِنِّي جَزَيتُهُم‌ُ اليَوم‌َ) مکرر گفته شده که جزاء اهل بهشت از راه استحقاق نيست، زيرا اگر عمر دنيا را عبادت کنند تقابل با نعم الهي نميکند، بلکه فرع قابليت است و از راه تفضل است و چون تفضلات الهي در محل غير قابل تفضل نيست فقط قابليت مي‌خواهد و شرط قابليت سه چيز است.
اول: ايمان دوم: عمل صالح سوم: تقوي هر چه ايمانش بالاتر رود و معرفتش کامل‌تر شود، و هر چه اعمال صالحه نيکوتر گردد و بيشتر شود، و هر چه درجات تقوايش زيادتر قابليت تفضلات او بيشتر مي‌شود و درجات او در بهشت عاليتر گردد، و اما جزاء اهل دوزخ از راه استحقاق است خردلي زائد بر استحقاق عذاب نميکند.
جلد 13 - صفحه 479
هر چه کفر و عناد و شرک و ضلالت و ظلم و معاصي بيشتر شد استحقاق عذاب زيادتر دارد، و لذا درکات جهنم هم متفاوت است.
(بِما صَبَرُوا) صبر بر مشقات عبادت و صبر بر ترک معاصي و صبر بر ظلم ظالمين که ميفرمايد:
(إِنَّما يُوَفَّي الصّابِرُون‌َ أَجرَهُم بِغَيرِ حِساب‌ٍ) زمر آيه 13.
(صبر تلخ آمد و لکن عاقبت || ميوه شيرين دهد پر منفعت)
مخصوصا صبر اولياء الهي از امير المؤمنين عليه السلام است که فرمود:
(صبرت و في العين قذي و في الحلق شجي)
و لذا او را اصبر الصابرين گفتند، و در حق ابي عبد اللّه عليه السلام دارد
(لقد عجبت من صبرک ملائکة السماء)
صبر تو فزون ز ممکنات است حسين- خون از عطشت دل فرات است حسين.
(أَنَّهُم هُم‌ُ الفائِزُون‌َ) تأکيد ان، تکرار ضمير، جمله اسميه با اينکه سه تاکيد صابرين فائز هستند به فيوضات الهي و نائل به مثوبات اخروي و و اصل به نعم جنت و بالاترين آنها قرب به مقام ربوبي و رضوان خداوندي.