اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَتَعالَي اللّه‌ُ المَلِک‌ُ الحَق‌ُّ لا إِله‌َ إِلاّ هُوَ رَب‌ُّ العَرش‌ِ الکَرِيم‌ِ (116)
پس تعالي و بزرگي اختصاص دارد به خداوند متعال که سلطنت و پادشاهي حق او است نيست الهي مگر او پروردگار عرش کريم است.
(فَتَعالَي اللّه‌ُ) تعالي است از آنچه جهال او را وصف مي‌کنند (فتعالي اللّه عما يصفه الجاهلون) که از براي او شريک قرار دادند و ملائکه را دختران او گفتند و عيسي عليه السلام و عزير عليه السلام و آدم عليه السلام را پسران او و از براي او جسم و مکان گفتند، يا علة موجبه قرار دادند.
و بالجمله او را نشناختند ذات مقدس مستجمع جميع کمالات و منزه از جميع عيوب و نواقص.
(المَلِک‌ُ الحَق‌ُّ) مالکيت و سلطنت غير او عاريه و موقتي و جزئي است و مالکيت و سلطنت او کليّه و ذاتيّه و ثابت و دائم است.
جلد 13 - صفحه 483
(لا إِله‌َ إِلّا هُوَ) الوهيّت و خداوندي مختص به ذات مقدس او است و بس الهي جز او نيست.
(رَب‌ُّ العَرش‌ِ الکَرِيم‌ِ) کريم از صفات الهيه است نسبت بعرش براي برکاتي است که از عرش اعظم الهي نازل ميشود و محيط به جميع ممکنات است از آسمان‌ها و زمين و ملائکه و جن و انس و حيوانات و نباتات و جمادات و آنچه در آسمان و زمين است، حتي محيط به بهشت و دوزخ است و سدرة المنتهي و غير اين‌ها و عظمتش به حدي است که غير خداوندي که رب و خالق او است خبر ندارد.
سؤال- خداوند خالق کل شي‌ء است وجه اختصاص به عرش براي او چيست!
جواب- اولا: پروردگار عرش پروردگار ما دون العرش بطريق اولي هست و ثانيا: به جهت شرافت عرش است (مثل رب البيت).